Bij patiënten met een nierziekte die gaan hemodialyseren is het noodzakelijk om een goede toegang te hebben tot de bloedbaan. Er bestaan verschillende soorten toegangen. De voorkeur gaat uit naar een permanente toegang. Deze permanente toegang wordt de 'shunt' genoemd.

Wat is een shunt?

De shunt is een verbinding tussen een slagader en een ader. De shunt kan gemaakt worden van uw eigen bloedvaten (arterio-veneuze fistel) of van een kunststof bloedvat. Door een shunt wordt de ader steviger en dikker waardoor deze voor de dialyse makkelijk is aan te prikken. 

Hoe wordt een shunt aangelegd?

De shunt wordt door middel van een operatie gemaakt. In principe wordt de shunt aangelegd in de arm die u het minst gebruikt, vaak in de bovenarm. Is dit niet mogelijk dan wordt de shunt in de onderarm geplaatst.

Shunts worden in de meeste gevallen binnen vier weken geplaatst, zodat vervelende catheters in de hals zoveel mogelijk vermeden kunnen worden."

  Dr. Phillipe Cuypers, vaatchirurg

Als het niet mogelijk is om een directe verbinding te maken tussen de slagader en de ader, wordt er een verbinding met ander materiaal gemaakt. Dit kan een stukje kunststofbuisje zijn of een ader uit het eigen been.

Op het moment dat u te horen krijgt dat u in aanmerking komt voor een nierfunctie vervangende therapie mag u geen bloed meer laten afnemen uit de (toekomstige) shuntarm, geen infuus meer laten prikken en geen bloeddruk meer laten meten. Dit om de bloedvaten niet te beschadigen.

Voor het aanleggen van een shunt wordt u opgenomen in het ziekenhuis. De operatie vindt meestal onder plaatselijke verdoving plaats. Een vaatchirurg voert de operatie uit. De operatie duurt ongeveer een uur. U blijft 1 nacht in het ziekenhuis.

Als u het ziekenhuis verlaat krijgt u instructies van de verpleegkundige hoe u de shunt zelf kunt controleren. Het duurt meestal zes weken voordat de shunt in gebruik kan worden genomen. Na deze periode kan de shunt aangeprikt worden om tijdens de dialyse het bloed naar en van de kunstnier te leiden.

Omgaan met een shunt

Om de shunt zo lang mogelijk te kunnen gebruiken, is het belangrijk goed met uw shunt om te gaan en deze dagelijks te controleren. Complicaties zoals stolling, infectie of bloeding kunt u ook zelf vaststellen. Hierdoor kunnen we tijdig ingrijpen.

Leefregels voor patiënten met een shunt:

  • Ga niet op de shuntarm liggen;
  • Draag geen horloge, armbanden of knellende kleding aan de shuntarm;
  • Krab niet aan korstjes op de shuntarm;
  • Vermijd extreme warmte of koude;
  • Gebruik de shuntarm niet voor bloeddrukmeting;
  • Gebruik de shuntarm niet om bloed af te laten nemen, ook niet op de hand;
  • Laat nooit een infuus in de shuntarm aanleggen;
  • Gebruik de shuntarm normaal, maar vermijd overbelasting.

Dankzij een goede follow up van de shuntzorg, kunnen we de shunts in goede conditie houden. In het Catharina Ziekenhuis zien we bijna geen acute shunt-problemen."

  Stefanie Baten, verpleegkundig specialist

Hoe controleert u de shunt?

Houd de shunt, bij voorkeur steeds dezelfde plek, tegen uw oor. Zorg ervoor dat u niet te veel druk uitoefent op de shunt. Dit kan het shuntgeluid beïnvloeden. Het shuntgeluid dat u hoort, wordt veroorzaakt door de kracht waarmee het bloed door de shunt stroomt. Door de shunt regelmatig te beluisteren, gaat u uw eigen shuntgeluid herkennen en kunt u eventuele veranderingen vaststellen.  

Wat te doen bij veranderingen?

Als u overdag een verandering van uw shuntgeluid vaststelt, neem dan contact op met de afdeling Nierziekten en/of uw behandelend nefroloog (gespecialiseerde arts in nierziekten). Afdeling Nierziekten: 040 - 239 58 00.

Bij veranderingen 's avonds of 's nachts belt u het algemene nummer van het ziekenhuis. U wordt doorverbonden met de dienstdoende internist. Algemeen nummer ziekenhuis: 040 - 239 91 11.

In het ziekenhuis wordt regelmatig onderzocht of een shunt nog goed functioneert.

Es Jacobs

De shunt is een bijzondere uitvinding. Ik ben er erg blij mee. Ik dialyseer nu 4 jaar. Drie keer per week word ik aangeprikt met twee naalden. Daar voel ik niets van door de verdovingszalf. Mijn dialyses verlopen goed en mijn shunt wordt goed in de gaten gehouden."

Es-Jacobs dialyseert 3 keer per week in het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven.

De dialysekatheter

Als u plotseling moet gaan dialyseren of als de aanleg van een shunt nog even op zich laat wachten, krijgt u een dialysekatheter. Er zijn katheters voor tijdelijk en langdurig gebruik.

Meer informatie leest u in de folder 'Toegang tot de bloedbaan'.

Deel deze pagina

Reacties op deze behandeling (1)

Hans Schenk

Waardering

De ingreep is nooit leuk. Volg goed de instructies. Vertrouw uw specialisten en behandelaren. U bent hier in goede handen. En ik kan dat weten.

Plaats ook uw reactie

Aanhef

Indien u bij ons bent behandeld, hoe waardeert u onze zorg?

Waardering