Keuzehulp colposcopie (Folder)

Gynaecologie
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Keuzehulp colposcopie (Folder)

De huisarts heeft u verteld dat er afwijkende cellen zijn gevonden in uw uitstrijkje. Dit kan betekenen dat er sprake is van een voorstadium van baarmoederhalskanker. Om dit verder te onderzoeken heeft u een afspraak voor een colposcopie. De keuzehulp die wordt beschreven in deze folder is bedoeld om u te helpen kiezen welke manier van aanpak het beste bij u past. Wij willen u uitnodigen om hierin mee te denken.

Tijdens de colposcopie gaat de gynaecoloog kijken of er sprake is van een laaggradig of hooggradig voorstadium. Een hooggradig voorstadium kan overgaan in baarmoederhalskanker, maar dat duurt meestal 10-15 jaar. Behandeling van het hooggradig voorstadium voorkomt het ontstaan van  baarmoederhalskanker. Een laaggradig voorstadium hoeft meestal niet behandeld te worden.

Colposcopie

Net als bij een uitstrijkje brengt de gynaecoloog een spreider (eendenbek) in de vagina. Bij een colposcopie wordt een soort vergrootglas voor de ingang van de vagina geplaatst. De colposcoop blijft dus buiten de vagina. De baarmoederhals wordt gedept met kleurstoffen om eventueel afwijkende gebieden zichtbaar te maken. Als de arts een afwijking vindt zal hij/zij daarvan de ernst inschatten door het in te delen in een ‘laaggradig’ of ‘hooggradig’ voorstadium. Het onderzoek duurt ongeveer 10-15 minuten.

Laaggradig en hooggradig voorstadium

Als er sprake is van een laaggradig voorstadium kan er worden afgewacht. Vaak herstelt het lichaam deze afwijking vanzelf. U blijft dan onder controle met uitstrijkjes.

Bij een hooggradig voorstadium is het advies om dit te behandelen. Behandelen van een hooggradig voorstadium voorkomt baarmoederhalskanker. Er zijn 2 manieren van aanpak:

  • Eerst een biopt (klein stukje weefsel), hiermee wordt de diagnose eerst bevestigd. Als er sprake blijkt te zijn van een hooggradig voorstadium wordt er in een vervolg afspraak behandeld d.m.v. een lisexcisie.
  • Direct behandelen met een lisexcisie.

De keuze

Optie 1: diagnose bevestigen met een biopt

Er wordt tijdens de colposcopie met een tang één of meerdere biopten (kleine stukjes weefsel) van het afwijkende baarmoederhals gebied weggenomen. Dit weefsel wordt onderzocht en u ontvangt de uitslag na 2 weken. Er wordt bevestigd of er sprake is van een hooggradig voorstadium.

Als het biopt een hooggradig voorstadium aantoont, wordt er een nieuwe afspraak gepland om het gebied met een lisexcisie te verwijderen.

Optie 2: direct behandelen met een lisexcisie

Het hooggradig voorstadium in de baarmoedermond wordt direct verwijderd met een klein dun metalen lusje dat elektrisch wordt verhit. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving. Kleine bloedingen op het wondgebied worden dichtgeschroeid. Het verwijderde weefsel wordt onderzocht. Meestal is hierna geen verdere behandeling meer nodig. Het voordeel van direct behandelen is dat u 1 afspraak bij de gynaecoloog heeft. De behandeling duurt ongeveer 20 minuten.

Controle

Als u een colposcopie heeft ondergaan vindt er standaard na 6 of 12 maanden een controle plaats. Er wordt door middel van een uitstrijkje gekeken of de behandeling succesvol is geweest. Dit geldt voor alle vrouwen ongeacht de keuze van behandeling.

 

Colposcopie.png

Mogelijke risico’s

Bij de behandeling van een hooggradig voorstadium van baarmoederhalskanker met een lisexcisie kunnen er bijwerkingen optreden. Ook kan achteraf blijken dat de behandeling niet noodzakelijk is geweest. De risico’s staan ter verduidelijking weergegeven in tabellen op pagina 9.

Bijwerkingen

5% van de vrouwen die behandeld worden met een lisexcisie heeft last van bijwerkingen. Onderstaande bijwerkingen kunnen optreden:

  • Bloeding: door het verwijderen van weefsel ontstaat er een wondgebied op de baarmoederhals.
  • Infectie: na de behandeling treedt er altijd een lokale infectie op, dit zorgt voor abnormale afscheiding. Dit duurt 2-3 weken. Vaak geeft dit geen klachten. Zelden treedt er een ernstige infectie op met koorts (>38 °C), buikpijn, duizeligheid en hartkloppingen.
Onnodig behandelen

Achteraf kan blijken dat de lisexcisie niet noodzakelijk was. Hiervan is sprake wanneer het weggehaalde weefsel geen hooggradig voorstadium blijkt te zijn. De kans op onnodige behandeling hangt af van de keuze die wordt gemaakt:

11% bij direct behandelen wanneer het uitstrijkje een hooggradig voorstadium vermoedt en bij de colposcopie een hooggradig voorstadium wordt gezien. 10% bij eerst een biopt en daarna pas behandelen als de colposcopie een hooggradig voorstadium laat zien.

Indien er twijfel is over de diagnose, is de kans op onnodig behandelen 10 tot 30%.

Informatie voor vrouwen met een (toekomstige) kinderwens

Vrouwen die een hooggradig voorstadium van baarmoederhalskanker laten behandelen met een lisexcisie hebben een iets hogere kans op een te vroeg geboren baby. Hoe meer weefsel er tijdens de lisexcisie wordt weggenomen, hoe groter de kans op een te vroeg geboren baby. De kans op een vroeggeboorte:

  • 2,9% bij direct een lisexcisie. Indien er twijfel is over de diagnose is de kans op een vroeggeboorte 3,8%.
  • 2,6% bij eerst een biopt en daarna pas behandelen met een lisexcisie.

Het uitstrijkje vermoedt een hooggradig voorstadium en de arts vermoedt een hooggradig voorstadium tijdens colposcopie. 

plaatje 1.png

plaatje 2.png

Slotwoord

In deze keuzehulp staat de keuze beschreven tussen het direct verwijderen van een hooggradig voorstadium of eerst de diagnose bevestigen met een biopt en het daarna laten verwijderen met een lisexcisie. We nodigen u uit om deze informatie te gebruiken bij het kiezen. Gebruik hierbij de informatie die voor u persoonlijk van belang is. Mochten er nog vragen zijn, bespreek deze dan met uw arts.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder vragen, neem dan contact op met de polikliniek Gynaecologie.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Polikliniek Gynaecologie
040 – 239 93 00

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Gynaecologie vindt u op www.catharinaziekenhuis.nl/gynaecologie

© 2021 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden