Bijzondere momenten voor patiënten met kanker maken: soms buiten gebaande paden

Ben je net 60 jaar getrouwd, lig je in het ziekenhuis. Gaat dat bijzondere etentje niet door. Toch? Gaat dat bijzondere etentje mooi wél door. Weliswaar dan niet in een restaurant, maar dan wordt er een mooie restaurantsetting nagebootst op de afdeling oncologie. PSV – Ajax aan je voorbij laten gaan als supporter? Echt niet, dan wordt van je kamer een heuse fanzone gemaakt en wordt er geregeld dat je op een laptop kunt kijken. Je laatste chemokuur onopgemerkt voorbij laten gaan? Als je dat als patiënt niet wilt, kunnen er ook vlaggen worden opgehangen om er een feestelijk tintje aan te geven. Zomaar wat voorbeelden die verder gaan dan wat je als zorgverlener móet doen.

“Het is nooit hetzelfde, elke patiënt is anders”, zegt Sandra Braks, een van de verpleegkundigen. Al om en nabij vijf jaar werkt ze op deze afdeling, samen met haar collega Dana Bosman, die ietsje eerder startte op de afdeling. Ze benadrukken beiden hoe belangrijk het is om verder te kijken dan de protocollen en een echte band met de patiënt op te bouwen. In een omgeving waar alles draait om medische behandelingen, gaat hun aandacht uit naar de mens achter de patiënt.

“We werken niet alleen volgens richtlijnen”, aldus Dana. “Het gaat erom dat je je patiënten leert kennen, ze als persoon ziet en hen een stukje extra zorg biedt, zelfs als dat buiten de gebaande paden valt.”

Verschil maken

De dagelijkse zorgen van patiënten zijn immers veel meer dan alleen hun ziekte. Het zijn momenten van verdriet, onzekerheid, maar ook van hoop. Daar kunnen Sandra en Dana met hun team een verschil maken. “En dat kunnen naast de eerder genoemde voorbeelden ook kleine, maar betekenisvolle gebaren zijn: een handmassage, muziek aan het bed, het creëren van een leeshoekje. Soms hebben we de Wensambulance nodig, omdat iemand nog graag een keer naar de dierentuin gaat, of naar PSV of nog één keer het graf van een naaste wil bezoeken.”

Het team op de afdeling heeft de vrijheid om zulke initiatieven zelf te nemen. “Als we zien dat een patiënt iets nodig heeft, bijvoorbeeld om een mooie herinnering te maken, dan pakken we dat op”, vertelt Dana. “De voldoening die we eruit halen is enorm”, zegt Sandra. “Het is fantastisch om te zien hoe blij iemand is met iets wat je voor hen hebt kunnen doen. Het maakt ons werk niet alleen mooier, het geeft ons ook energie.”

Sandra en Dana benadrukken hoe belangrijk het is om als team samen te werken. “Als er iets groots geregeld moet worden, bijvoorbeeld voor een Wensambulance, dan verdeel je de taken. De ene belt de familie, de ander regelt het vervoer. We helpen elkaar en zorgen ervoor dat het geregeld wordt”, vertelt Sandra. Dit teamwork zorgt ervoor dat ze altijd die extra stap kunnen zetten voor de patiënt.

Je bent een zorgprofessional en niet hun familie of vriend, maar er mag zeker veel nabijheid zijn

Intense band

De band die verpleegkundigen op de oncologieafdeling met hun patiënten opbouwen, is vaak intens. “Je volgt de patiënten door hun hele traject”, zegt Dana. “Van de diagnosefase tot de behandelingen en soms zelfs tot het moment dat ze komen te overlijden. Dat zorgt ervoor dat je patiënten en hun families echt leert kennen. Je ziet niet alleen de patiënt, maar ook de mensen om hen heen: hun kinderen, hun vrienden, hun steunpilaren.”

Het persoonlijke contact zorgt ervoor dat verpleegkundigen als Sandra en Dana het gevoel hebben dat ze echt iets kunnen betekenen. Dit betekent niet dat het altijd makkelijk is om de emoties los te laten. “Natuurlijk raken sommige gevallen je meer dan andere. Het is ook onvermijdelijk dat een situatie je soms raakt”, zegt Sandra. Het team kan goed met elkaar praten. Zo blijft het werk draaglijk. “Je hebt altijd een luisterend oor. Je deelt je zorgen met collega’s, en samen kunnen we het afsluiten. En als het moeilijk wordt, weet je dat je het met elkaar kunt dragen.” Mag je emotioneel betrokken raken bij patiënten? De twee zijn eensgezind: “Je bent een zorgprofessional en niet hun familie of vriend, maar er mag zeker veel nabijheid zijn.”

Die emotionele betrokkenheid is wat Sandra en Dana het meest waarderen in hun werk. “Het mooiste is dat je iets extra’s voor iemand kunt doen, het maakt echt verschil”, zegt Dana. Sandra voegt toe: “Het geeft je een goed gevoel om te weten dat je die patiënt een mooi moment hebt kunnen geven, juist in zo’n moeilijke tijd.”

‘Er kan zoveel meer dan je denkt’

Op Wereld Kanker Dag willen Sandra, Dana en hun collega’s niet alleen de medische zorg, maar vooral de menselijke kant van hun werk in de schijnwerpers zetten. “Natuurlijk moeten we hard werken. Levensreddende handelingen of andere dingen die echt moeten gebeuren, gaan altijd voor. Maar – en dat zeggen we ook tegen patiënten – realiseer je je dat er zoveel meer kan dan je denkt. Spreek het uit als je een wens hebt. Als het kan, dan maken wij en onze tientallen collega’s daar graag tijd voor.”