Nieuwe techniek om te monitoren: veelbelovend voor operatie- en IC-patiënten
Esmée de Boer verdedigde begin 2026 succesvol haar proefschrift aan de TU/e. Haar onderzoek in het Catharina Ziekenhuis richtte zich op halsslagaderechografie, een techniek die het mogelijk maakt om de bloedsomloop van patiënten te monitoren op en minder belastende manier. Dit kan vooral voor patiënten op de operatiekamer of intensive care een groot verschil maken.
Tijdens operaties en op de intensive care is het essentieel om de bloedsomloop van een patiënt goed in de gaten te houden. Want die zorgt door middel van zuurstofvoorziening en afvalstoffenverwijdering voor het functioneren van belangrijke organen. Traditioneel gebeurt dit met katheters (dunne, soepele buisjes), die in de bloedbaan worden ingebracht. Hoewel deze methode zeer nauwkeurig is, zijn er risico’s aan verbonden, zoals infecties, bloeding en schade aan bloedvaten of het hart. Bovendien is zo’n katheter belastend voor de patiënt. Het onderzoek van Esmée de Boer biedt nu een veelbelovend alternatief: halsslagaderechografie, in vaktermen carotis echografie genoemd.
“Halsslagaders liggen dicht bij het hart en zijn goed toegankelijk, zelfs bij zwaardere patiënten,” zegt de technisch geneeskundige. “Met echografie kunnen we de halsslagader zelf en de bloedstroom daarin goed in beeld brengen, en we hebben nu de techniek verder onderzocht zodat het uiteindelijk in de kliniek toegepast kan gaan worden.” Haar onderzoek kan uiteindelijk zorgen voor minder belastende metingen, wat het comfort van de patiënt verhoogt en tegelijkertijd de nauwkeurigheid van de monitoring behoudt.
Dit zou de zorg aanzienlijk verbeteren, zeker voor patiënten die zich in een kwetsbare situatie bevinden, zoals na een operatie
Snellere en effectievere beslissingen in kritieke situaties
Een van de grote voordelen van deze techniek is dat echografie continu kan worden toegepast, wat artsen inzicht geeft in de veranderingen in de bloedstroom van een patiënt. Dit biedt een belangrijke stap richting snellere en effectievere beslissingen in kritieke situaties, bijvoorbeeld bij patiënten van wie de bloedsomloop niet goed functioneert. De nieuwe oriëntatie van de echokop, die het mogelijk maakt om deze continue metingen uit te voeren, is inmiddels onderzocht in simulaties en labstudies en door De Boer voor het eerst bij patiënten. De resultaten zijn veelbelovend, maar er is nog vervolgonderzoek nodig voordat deze techniek daadwerkelijk toegepast kan worden in de kliniek. Dit gaat nog wel enkele jaren duren.
De Boer legt uit: “Als we continu inzicht hebben in hoe het met de bloedsomloop gaat, zien we de veranderingen over tijd en kunnen we sneller besluiten maken; bijvoorbeeld beslissen of een patiënt vocht nodig heeft, of dat we andere behandelingen moeten inzetten. Dit zou de zorg aanzienlijk verbeteren, zeker voor patiënten die zich in een kwetsbare situatie bevinden, zoals na een operatie.”
De samenwerking tussen het Catharina Ziekenhuis, de TU/e en Philips in e/MTIC-verband speelt een belangrijke rol in dit onderzoek. Het ziekenhuis leverde de praktische context voor het testen van de techniek, en de betrokkenheid van de TU/e en Philips maakte het mogelijk om de technische kant verder te ontwikkelen. “Het is cruciaal dat we zowel de klinische als de technische kanten van de technologie begrijpen”, aldus De Boer. “Door nauw samen te werken met artsen zoals Joris van Houte konden we de techniek afstemmen op de praktijk.”
Het onderzoek toont aan dat halsslagader-echografie een veelbelovend niet-invasief (niet in het lichaam) alternatief kan bieden voor de toekomst. “We zien nu al veelbelovende resultaten van deze techniek in bepaalde gevallen, en dit zal nog verder verbeteren als we de automatisering verder ontwikkelen”, aldus De Boer.
Niet alleen wordt de zorg veiliger, maar de techniek zou wellicht ook kunnen helpen bij het voorspellen van complicaties, zodat artsen proactief kunnen handelen in plaats van reactief
Mogelijke voordelen patiënten zijn groot
De techniek is echter nog in ontwikkeling en de studies zijn momenteel nog vrij kleinschalig. Er is nog veel technologische optimalisatie nodig voordat artsen haar vernieuwingen daadwerkelijk in de kliniek kunnen gebruiken. “Iedereen op de OK en de IC van het Catharina Ziekenhuis was enthousiast”, zegt De Boer. “Anesthesisten, chirurgen, operatiemedewerkers en verpleegkundigen vroegen zelfs wanneer de tool in de kliniek bruikbaar zou zijn voor hen. Helaas moest ik antwoorden dat het nog wel even zou duren.”
De volgende stap in het onderzoek is het verbeteren van de technologie achter de echopleister, een draagbare versie van de echografie, die in de toekomst mogelijk continu de bloedsomloop van patiënten kan monitoren. “De focus ligt nu op het automatisch volgen en markeren van het bloedvat en het instellen van echografieparameters”, zegt De Boer. Collega Luuk van Knippenberg, die op 3 maart 2026 promoveert, werkt al aan enkele van deze technische verbeteringen.
De mogelijke voordelen van deze technologie voor patiënten zijn groot. “Niet alleen wordt de zorg veiliger, maar de techniek zou wellicht ook kunnen helpen bij het voorspellen van complicaties, zodat artsen proactief kunnen handelen in plaats van reactief.”
Esmée de Boer verdedigde haar proefschrift “Clinical Applicability of Carotid Ultrasound Imaging for Patient Monitoring” onder begeleiding van Prof. Arthur Bouwman, Prof. Massimo Mischi en Dr. Catarina Dinis Fernandes. Haar onderzoek is onderdeel van het BRUM-project (Body-woRn Ultrasound sensing platform for advanced non-invasive patient Monitoring in peri-operative and critical care). TU/e-nieuwsmedium Cursor schreef eerder ook een artikel over de promotie van De Boer.
