Botontkalking en voeding (Folder)

Diëtetiek
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Botontkalking en voeding (Folder)

Uw arts heeft bij u botontkalking (osteoporose) vastgesteld. Met deze folder willen we u informeren over de voedingsaanpak om botontkalking te voorkomen of te behandelen. Bij de behandeling van botontkalking is het onder meer belangrijk om de juiste voeding te gebruiken met voldoende calcium (kalk) en vitamine D. 

Botbreuken kunnen sneller optreden als uw botmassa niet goed is. U kunt het risico op het ontstaan van een minder goede botmassa verlagen of reeds geconstateerde botontkalking proberen te verbeteren door de juiste voeding te gebruiken. Ook voldoende beweging is hierbij belangrijk. Bij voorkeur beweging die druk op de botten uitoefent, zoals wandelen, trap lopen, zaalsporten, teamsporten of joggen. Om een indruk te geven wat voldoende beweging is, staat in de tabel een overzicht van de Nerderlandse Norm Gezond Bewegen .

Beweegadvies
Leeftijd (jr) Minuten per dag
Jonger dan 18 jaar 60
Ouder dan 18 jaar 30, minimaal 5 dagen per week
Ouder dan 18 jaar met overgewicht of overgewicht verleden 60-90, minimaal 5 dagen per week

DIE001_A.jpg

Wat is calcium?

Calcium is een mineraal dat nodig is voor de opbouw en het onderhoud van uw botten. Het lichaam maakt zelf geen calcium aan. Dit moet dus uit de voeding gehaald worden. De voeding in Nederland levert gemiddeld zo’n 1.000 mg calcium per dag. Het grootste deel (60-70 %) is afkomstig van zuivelproducten zoals melk, karnemelk, vla, yoghurt en kaas. Daarnaast komt calcium ook voor in groente, noten en peulvruchten. Uit deze producten wordt het calcium minder goed door het lichaam opgenomen.

Aanbevolen hoeveelheid calcium

Het is belangrijk om dagelijks voldoende calcium te in te nemen omdat dit bijdraagt aan een goede botmassa. De Gezondheidsraad adviseert de volgende dosis:

DIE001_B.jpg

Het gebruik van meer dan 2.500 mg calcium per dag is niet aan te bevelen. Dit komt de opbouw van uw botmassa niet ten goede en kan juist zorgen voor een minder sterke botstructuur.

Hoe krijgt u voldoende calcium per dag binnen?

Uit niet-calciumrijke voedingsmiddelen zoals brood, vlees en aardappelen, neemt u gemiddeld 200 mg calcium op. Dit betekent dat u daarnaast nog 900-1.000 mg calcium per dag uit calciumrijke voedingsmiddelen binnen moet krijgen om de aanbevolen hoeveelheid calcium te halen. Bijvoorbeeld uit (karne)melk, yoghurt, vla en kaas. In het algemeen geldt dat het eten van 3 à 4 porties zuivel per dag voldoende is.

In de tabel op de volgende bladzijde staan calciumrijke voedingsmiddelen. Per portie staat aangegeven hoeveel calcium het bevat. U kunt zo zelf berekenen hoeveel calcium u per dag inneemt. Het kan zijn dat u niet van melk houdt, niet gewend bent melkproducten te gebruiken of hier niet tegen kunt. Toch zijn er voldoende alternatieven om genoeg calcium binnen te krijgen. Als u op de lijn let, kunt u het beste magere zuivelproducten nemen. Ze bevatten evenveel calcium als de vollere producten. Voedingsmiddelen zoals noten en groenten leveren ook calcium op. Je moet er dan wel een redelijk grote hoeveelheid van eten en het is onduidelijk hoe goed dit plantaardige calcium wordt opgenomen. Daarom staan deze producten niet in het overzicht.

Zuivelproducten
1 glas of schaaltje = 150 ml Calcium (in mg) Totaal mg calcium
1 glas melk x 200 =  
1 glas calciumverrijkte melk x 300 =  
1 glas karnemelk x 170 =  
1 glas drinkyoghurt x 150 =  
1 glas Vifit calcimel (=calciumverrijkte yoghurtdrank) x 300 =  
1 schaaltje vla x 140 =  
1 schaaltje kwark x 190 =  
1 schaaltje yoghurt x 200 =  
Goudse kaas per snee x 160 =  
Leidse kaas 20+ x 230 =  
Leidse kaas 40+ x 200 =  
Soja producten
1 glas Provamel Soya Drink Plus verrijkt met calcium x 180 =  
1 glas Alpro Soja Drink verrijkt met calcium x 180 =  
1 schaaltje Alpro Sojadessert verrijkt met calcium x 180 =  
1 kuipje Alpro Soja crème dessert verrijkt met calcium (125ml) x 150 =  
Vruchtensappen verrijkt met calcium
1 glas Appelsientje Calcium x 180 =  
1 glas Tropicana Pure Premium Sinaasappel met calcium x 180 =  
1 glas Hero fruitontbijt sinaasappel/kiwi met calcium x 120 =  
Boter op brood
Blueband Goede Start op 1 snee brood x 30 =  
Tussendoor-biscuit
Liga Milkbreak Duo per 2 stuks x 160 =  
Liga Fruitkick x 100 =  
Liga Evergreen per 2 stuks x 110 =  
 
Totaal aantal mg calcium uit tabel   …….mg
Niet calciumrijke voedingsmiddelen   200mg +
Uw dagelijkse totale calciuminname   …….mg

Waarom vitamine D?

Vitamine D helpt om het calcium uit de voeding op te nemen én om calcium in de botten vast te leggen. Het lichaam maakt de hoeveelheid vitamine D die nodig is voor het grootste deel zelf aan met behulp van zonlicht. Vitamine D komt ook in voeding voor. Aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten wordt vitamine D door de fabrikant toegevoegd. Ook zijn vlees, eieren, volvette kaas en vette vis (bijvoorbeeld haring en makreel) bronnen van vitamine D. Als u een gezonde en gevarieerde voeding gebruikt waarin deze voedingsmiddelen voorkomen, krijgt u voldoende vitamine D binnen.

Twijfelt u of u voldoende vitamine D binnen krijgt? Overleg dan met uw (huis)arts. De gezondheidsraad heeft algemene adviezen afgegeven voor aanvulling met vitamine D-tabletjes bij bepaalde groepen zoals ouderen boven de 70 jaar. Bekijk voor meer informatie de website van het Voedingscentrum.

Meer informatie

Voor meer informatie over botontkalking en voeding kunt u terecht bij de Osteoporose Stichting. Deze onafhankelijke organisatie geeft ook voorlichtingsmateriaal uit.
Osteoporose Stichting
Postbus 245
3620 AE Breukelen
E-mail: info@osteoporosestichting.nl

Osteoporose Vereniging
Postbus 90522
2509 LM Den Haag
telefoon:070 – 820 06 11

Stichting Voedingscentrum Nederland
Postbus 85700
2508 CK Den Haag
www.voedingscentrum.nl

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen over osteoporose? Neem dan contact op met uw huisarts.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Routenummer(s) en overige informatie kunt u terugvinden op www.catharinaziekenhuis.nl

© 2021 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden