Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven

040 - 239 91 11

Convergentie-insufficiëntie (Folder)

Wat is een convergentie-insufficiëntie?

Wanneer u naar een voorwerp op korte afstand kijkt, draaien beide ogen naar binnen richting de neus zodat u het voorwerp enkel blijft zien. Deze beweging noemen we convergeren. Deze oogbeweging is belangrijk voor activiteiten op korte afstand zoals lezen, schrijven, werken op de computer en handwerken. De convergentie is normaal wanneer beide ogen tot aan het puntje van de neus naar binnen kunnen draaien. Lukt dit niet of kost het moeite, dan spreken we van een convergentie-insufficiëntie.

Oorzaken

Een convergentie-insufficiëntie kan worden veroorzaakt doordat:

• De binnenste oogspieren niet sterk genoeg zijn
• De samenwerking tussen de ogen verstoord is

Meestal ontstaat een convergentie-insufficiëntie spontaan. De aandoening kan ook ontstaan na bijvoorbeeld een whiplash.

Klachten

Een goede samenwerking tussen de ogen is van belang bij het lezen, schrijven en het werken op een beeldscherm. Als deze samenwerking minder goed is dan kunnen de volgende klachten ontstaan:

• Hoofdpijn (meestal boven de ogen, toename in de loop van de dag)
• Dubbelzien dichtbij
• Letters die door elkaar lopen, onrustig beeld
• Moeite met scherpstellen of wisselen van dichtbij naar veraf kijken

Een convergentie-insufficiëntie geeft niet altijd klachten. Hoe ernstig de klachten zijn, hangt af van de mate van de convergentie-insufficiëntie en de aard van de dagelijkse activiteiten.

Behandeling

Indien nodig krijgt u oefeningen mee van de orthoptist. In eerste instantie kunnen de klachten daardoor wat toenemen. Dit is normaal en neemt na verloop van tijd af.

Hieronder volgen een aantal instructies voor de oefeningen.

Draag met het oefenen uw (lees) bril.

• Volgconvergentie

Houd een pen rechtop op ooghoogte op armlengte afstand. Kijk naar de punt van de pen en beweeg deze nu langzaam naar u toe. Blijf met beide ogen naar het puntje kijken. Als u de pen dubbel ziet, probeer dan de twee beelden weer samen te voegen tot één pen door uw ogen in te spannen. Lukt dit? Beweeg de pen verder naar uw neus. Lukt dit niet, dan beweegt u langzaam de pen weer naar achteren totdat u het beeld enkel ziet.

Deze oefening moet u 6x per dag 10 keer achter elkaar uitvoeren.

• Springconvergentie

Houd een pen rechtop iets onder ooghoogte op 15 cm afstand. Kijk naar een vast punt in de verte op ooghoogte op ongeveer 5 meter afstand. Kijk nu met beide ogen naar het puntje van de pen. U moet de pen als één enkel beeld zien. Het beeld in de verte ziet u dan dubbel. Dat is normaal en dit wordt fysiologische diplopie genoemd. Probeer dit een paar seconden vast te houden en kijk daarna weer in de verte. Als u in de verte kijkt dan kan het zijn dat u de pen dubbel ziet.

Houd de pen nu op 10 cm afstand en herhaal deze oefening.

Deze oefening moet u 6x per dag 5 keer achter elkaar uitvoeren.

• Stippellat

Houd de stippellat horizontaal tegen het puntje van de neus aan. Kijk nu met beide ogen naar de verste stip. Als het goed is, ziet u de stip enkel en lopen er 2 strepen naar elkaar toe en deze kruisen in de stip (figuur 1).
Kijk dan naar de volgende stip, die moet ook enkel zijn en de strepen moeten elkaar weer kruisen in de stip. Kijk dan naar de volgende stip en zo verder tot aan de neus. U blijft enkele seconden kijken naar iedere stip. Als u de stip blijvend dubbel ziet, dan gaat u terug van stip naar stip, totdat u bij de verste stip bent.

Deze oefening moet u 6x per dag 5 keer achter elkaar uitvoeren.

• Ontspanningsoefening

Kijk na iedere oefening ongeveer 60 seconden in de verte om de oogspieren te laten ontspannen.

Prognose

Het resultaat van de oefeningen hangt af van de ernst van de convergentie-insufficiëntie en hoe regelmatig u oefent. Bij veel patiënten verminderen de klachten of verdwijnen deze zelfs helemaal. De aanleg voor een convergentie-insufficiëntie blijft echter vaak bestaan. Daarom kan het nodig zijn om de oefeningen regelmatig te blijven herhalen. Een convergentie-insufficiëntie is vervelend, maar veroorzaakt geen schade aan de ogen.

Opleidingsziekenhuis

Het Catharina Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Wij leiden artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners op. Dit betekent dat ook een zorgverlener in opleiding uw behandeling, onderzoek of operatie kan uitvoeren. Maar dit is niet altijd zo. Uw veiligheid staat altijd bij ons voorop. Als een zorgverlener in opleiding u helpt, werkt deze altijd onder begeleiding van een gediplomeerd zorgverlener. Als u niet wilt dat een zorgverlener in opleiding u helpt, dan kunt u dit met uw arts bespreken.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met de polikliniek Oogheelkunde.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Polikliniek Oogheelkunde
040 – 239 72 00

Spoedeisende Hulp (SEH)
040 – 239 96 00

Routenummers en overige informatie over de polikliniek Oogheelkunde vindt u op www.catharinaziekenhuis.nl/oogheelkunde