Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven

040 - 239 91 11

Ontregelde diabetes (Folder)

Leven met diabetes betekent dagelijks letten op uw bloedsuikerwaarden. Soms kan de bloedsuikerwaarden te laag worden (hypo) of juist te hoog (hyper). Dit noemen we ontregelde bloedsuikerwaarden. Veel mensen krijgen hierover veel informatie tegelijk. Daardoor kan het lastig zijn om alles goed te onthouden of te herkennen waardoor de bloedsuikerwaarden ontregeld raken.

In deze folder leest u:

• Wat een hypo en hyper is
• Welke klachten kunnen daarbij horen
• Mogelijke oorzaken van ontregelde bloedsuikerwaarden
• Wat u zelf kunt doen
• Hoe u problemen kunt voorkomen
• Welke complicaties diabetes kan geven
• De diëtist en diabetes
• Wanneer u contact moet opnemen

Het herkennen van klachten en oorzaken helpt om sneller te handelen en complicaties te voorkomen. Deze folder kan u helpen om informatie rustig terug te lezen wanneer dat nodig is.

Hypoglykemie (te lage bloedsuikerwaarden)

Wat is een hypo?

Een hypo betekent dat de bloedsuikerwaarden lager is dan 4 mmol/l.

Klachten bij een hypo

U kunt bijvoorbeeld last krijgen van:

• Trillen
• Zweten
• Geeuwen
• Spraakstoornissen verwardheid
• Bleek zien
• Duizeligheid
• Hoofdpijn
• Moeheid
• Hongergevoel
• Wazig zien
• Prikkelbaarheid

Niet iedereen heeft dezelfde klachten en u hoeft ook niet alle klachten te ervaren. Soms veranderen de klachten ook in de loop van de tijd.

Oorzaken van een hypo

Een hypo kan verschillende oorzaken hebben en kan ook per persoon verschillen. Veel voorkomende oorzaken zijn:

• Te weinig eten
• Een maaltijd overslaan
• Meer bewegen of sporten dan normaal
• Te veel insuline of medicatie
• Alcoholgebruik
• Stress of spanning

Wat kunt u doen bij een hypo?

Neem snelwerkende suikers, bijvoorbeeld:

• Druivensuiker (4 à 5 tabletten)
•  1 glas gewone frisdrank, geen light
• 1 glas vruchtensap
• Na half uur herhalen van bloedglucose bepaling
  • <4: herhalen bovenstaande
  • <6 evt. Duurt het nog langer dan twee uur voordat u een maaltijd gaat eten? Eet dan iets met langzame koolhydraten, zoals een boterham.
• Gebruikt u een FreeStyle Libre? Let dan naast de glucosewaarde ook op de trendpijl. Een dalende trendpijl (↘ of ↓) betekent dat uw glucose waarschijnlijk nog verder daalt. Controleer daarom na 15 minuten opnieuw en herhaal de bovenstaande punten als uw glucose nog lager is dan 4,0 mmol/L.

Hoe voorkomt u een hypo?

• Sla geen maaltijden over
• Zorg voor regelmatige eetmomenten
• Neem extra koolhydraten bij sporten
• Controleer regelmatig uw bloedsuiker
• Neem altijd druivensuiker of iets zoets mee

Hyperglykemie (te hoge bloedsuikerwaarden)

Wat is een hyper?

Een hyper betekent dat de bloedsuikerwaarden hoger is dan 10 mmol/l.

Klachten bij een hyper

U kunt merken:

• Veel dorst
• Veel plassen
• Moeheid
• Slaperigheid
•  Droge mond of tong
• Wazig zien
• Misselijkheid en braken
• Klachten van een hyper zijn vaak minder duidelijk dan bij een hypo. Daarom is regelmatig meten belangrijk.

Oorzaken van een hyper

Een hyper kan ontstaan door:

• Te veel eten
• Minder bewegen
• Ziekte of koorts
• Stress of spanning
• Te weinig medicatie of insuline
• Sommige medicijnen (Prednison)
• Sondevoeding/TPV
• Soms onverklaarbaar

Wat kunt u doen bij een hyper?

• Drink voldoende water
• Controleer uw bloedsuikerwaarden vaker
•  Gebruik uw correctie-insuline volgens afspraak
• Neem contact op met uw diabetesverpleegkundige of arts als de bloedsuikerwaarden hoog blijft

Waarom raken bloedsuikerwaarden ontregeld?

Een ontregelde bloedsuikerwaarden ontstaat vaak door een verstoring in de balans tussen:

• Voeding
• Medicatie
• Beweging
• Stress
• Ziekte

Het is belangrijk om achteraf te kijken waardoor de ontregeling kwam. Zo kunt u proberen dit in de toekomst te voorkomen.

Mogelijke complicaties van diabetes

Wanneer bloedsuikerwaarden langere tijd te hoog blijven, kan schade ontstaan aan het lichaam. Dit gebeurt soms langzaam, waardoor klachten niet altijd direct merkbaar zijn. Daarom is een goede regulatie van de bloedsuikerwaarden erg belangrijk. Door de bloedsuikerwaarden zo stabiel mogelijk te houden, kunnen ernstige complicaties worden voorkomen of uitgesteld.

Mogelijke complicaties zijn:

• Oogproblemen en slechter zien
• Nierschade
• Zenuwschade, zoals pijn of minder gevoel in handen en voeten
• Problemen met hart en bloedvaten
• Slechter genezende wondjes
• Voetproblemen, met meer kans op infecties

Het is belangrijk om klachten serieus te nemen en regelmatig controles te laten uitvoeren. Een goede balans tussen voeding, medicatie, beweging en leefstijl helpt om het risico op complicaties te verkleinen.

De diëtist en diabetes

Een diëtist kan u helpen om uw voeding af te stemmen op uw diabetes en uw persoonlijke leefstijl. Bij diabetes type 1 en in sommige gevallen ook bij type 2 kan een diëtiste samen met u kijken naar wat voor u werkt in het dagelijks leven.

Voeding speelt een belangrijke rol bij het reguleren van de bloedsuikerwaarden. Kleine veranderingen kunnen soms al een groot verschil maken. Een diëtist kan u helpen om inzicht te krijgen in de invloed van voeding op uw bloedsuikerwaarden en samen met u zoeken naar een aanpak die past bij uw leven.

De afdeling diëtetiek van het Catharina ziekenhuis heeft spreekuren voor mensen die in het ziekenhuis onder behandeling staan van de internist voor diabetes type 1 of diabetes type 2 die 4x daags insuline of een insulinepomp gebruiken. De diëtisten die begeleiding bieden, zijn ervaren in het afstemmen van uw voedingsinname en insulinegebruik, om bloedglucosewaarden zoveel mogelijk binnen de gewenste grenzen te houden. Rekening gehouden met situaties van bijvoorbeeld werk, sport, sociale activiteiten, onregelmatige diensten enzovoort. De insteek is dat u goed vooruit kunt in uw dagelijks leven, ook al heeft u diabetes.

Mensen met diabetes type 2 en voornamelijk gebruik van diabetes-tabletten of hooguit 2x daags insuline, kunnen we niet begeleiden binnen dit spreekuur. Zij kunnen een verwijzing naar de diëtist buiten het ziekenhuis krijgen, die meer ervaring heeft met deze vorm van diabetes.

Een afspraak met een diëtist kan helpen bij:

• Het beter begrijpen van de invloed van voeding op de bloedsuikerwaarden.
• Het afstemmen van voeding op insulinegebruik of een insulinepomp.
• Het voorkomen van en het omgaan met hypo’s en hypers.
• Vragen over koolhydraten, sporten, uit eten gaan of wisselende werktijden.
• Het verminderen van het risico op complicaties door een betere diabetesregulatie en een gezonder eetpatroon.

De internist kan een verwijzing maken en afhankelijk van uw situatie verwijzen naar de diëtist in het ziekenhuis of de diëtist in de 1e lijn buiten het ziekenhuis.

Wanneer moet u contact opnemen?

• Als de diagnose niet duidelijk is of u twijfelt.
• Als u moet braken, BRAKEN = BELLEN !!!

Braken kan een teken zijn dat uw lichaam aan het verzuren is als gevolg van hoge bloedglucosewaarden. Dit wordt veroorzaakt door een insulinetekort.
Als u regelmatig moet braken kan het zijn dat u onvoldoende koolhydraten binnenkrijgt waardoor de bloedglucosewaarde te ver daalt.

• Als de bloedglucosewaarden hoog blijven ondanks extra toegediende insuline.
• Bij een ernstige hypo.
• Bij uitputting of toename van ziek zijn zoals bij: verwardheid, bewustzijnsveranderingen, snelle ademhaling, zware ademhaling en tekenen van uitdroging.
• Ons advies is: ‘Liever een keer te veel bellen dan in de problemen komen!’

Contactgegevens bij vragen of klachten

• Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan tijdens het telefonisch spreekuur contact op met de Diabetespolikliniek
• Telefonische spreekuren van de diabetespolikliniek zijn op werkdagen van: 8.30 tot 9.30 uur
• Voor dringende vragen zijn de diabetesverpleegkundigen ook buiten de telefonische spreekuren te bereiken. Het telefoonnummer dat u dan kunt bellen krijgt u te horen via het antwoordapparaat.
• Indien u voor uw diabetes onder behandeling bent bij de huisarts of praktijkondersteuner, neem dan bij vragen of klachten contact op met uw huisartsenpraktijk

In geval van spoed

• Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de arts-assistent Inwendige geneeskunde via het algemene telefoonnummer van het Catharina Ziekenhuis 040 – 239 91 11.

(Patiënten)organisaties

Meer informatie vindt u bij:

• Diabetes Vereniging Nederland
• Diabetesfonds
• Thuisarts

Persoonlijke aandachtspunten en tips

Iedereen met diabetes is anders. Daarom kunnen klachten, oorzaken van ontregelde bloedsuikerwaarden en adviezen per persoon verschillen. Het kan helpen om belangrijke afspraken, persoonlijke signalen of tips van uw arts, diabetesverpleegkundige of diëtist op te schrijven. Zo kunt u deze later rustig teruglezen.

Mijn persoonlijke aandachtspunten
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………

Waaraan merk ik een hypo?
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………

Waaraan merk ik een hyper?
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………

Tips van mijn arts, verpleegkundige of diëtist
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………
• ………………………………………………………………

Belangrijke telefoonnummers
• Huisarts: ……………………………………………………..
• Diabetesverpleegkundige: …………………………………
• Contactpersoon: …………………………………………….