Scheefstand van de grote teen (Hallux valgus) (Folder)

Orthopedie
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Scheefstand van de grote teen (Hallux valgus) (Folder)

Deze folder geeft u uitleg over de hallux valgus. Dit is een scheefstand van de grote teen, die vaak gepaard gaat met een ontstoken en gezwollen knobbel (bunion). Het is goed u te realiseren dat de situatie in uw geval anders kan zijn dan hier is beschreven.

Hallux valgus

Een hallux valgus komt voor bij tien procent van de bevolking, vooral bij vrouwen. Door deze afwijking kunt u pijnklachten ervaren, moeite hebben met het kiezen van schoenen en vervormingen aan de voorkant van de voet krijgen. De behandeling is afhankelijk van hoeveel last u heeft.

De oorzaken van een hallux valgus zijn niet duidelijk, maar een aantal factoren zijn bekend.

  • Genetische factoren: een brede middenvoet of een lange grote teen zijn kenmerken die gevoelig zijn voor deze afwijking.
  • Het dragen van bepaalde soorten schoenen: hoge hakken, schoenen met een puntig uiteinde die de middenvoet samendrukken.
  • Leeftijd: het ouder worden veroorzaakt een loslating van vezelstructuren en een verbreding van de middenvoet.

Mogelijke behandelingen

In het beginstadium kunt u drukplekken aan de zijkant van de grote teen voorkomen door aangepaste schoenen te dragen die vooraan voldoende breed zijn. Viltjes en ringpleisters kunnen hierbij ook helpen.

Er bestaan kleine spalken die de scheefstand van de grote teen tijdelijk corrigeren. Deze spalken kunt u niet in de schoenen dragen. Doordat deze spalken alleen een tijdelijke correctie geven, worden ze zeer zelden gebruikt.

Als u blijvend pijn heeft ondanks aangepast schoeisel, wordt er een operatie voorgesteld. Hierbij worden de botjes van de teen rechtgezet en vastgezet met een schroefje. De harde zwelling aan de binnenzijde van de voet (‘bunion’) wordt verwijderd. De techniek die hierbij wordt toegepast hangt af van de grootte van de afwijking en de orthopeed. De ingrepen gebeuren meestal onder regionale verdoving (een ruggenprik) of een algehele verdoving. Na de operatie mag u in principe aan het einde van de dag naar huis.

Voorbereiding op de operatie

Pre-operatieve screening en anesthesie

U wordt geopereerd en bent daarom doorverwezen naar de polikliniek Pre-operatieve screening. Op deze polikliniek bekijkt de anesthesioloog of de operatie voor u extra gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Dit noemen we pre-operatieve screening. Tijdens dit gesprek komen een aantal onderwerpen aan bod. Dit zijn onder andere de soort verdoving (anesthesie) en pijnstilling. Ook bespreekt u waarop u moet letten met eten, drinken en roken op de dagen rondom de operatie. Daarnaast maakt u afspraken over hoe u op die dagen uw medicijnen gebruikt. Dit geldt ook voor bloedverdunners. Bespreek het gebruik van bloedverdunners ook altijd met uw behandelend arts. Als u medicijnen gebruikt, neem dan een actueel medicijnoverzicht of medicijnpaspoort mee.

Op de polikliniek Pre-operatieve screening kunt u alleen terecht op afspraak. De polikliniek is telefonisch bereikbaar van maandag t/m vrijdag tussen 08.00 en 17.00 uur via telefoonnummer 040 – 239 85 01.

Meer informatie over pre-operatieve screening en verdoving vindt u in de folder ‘Anesthesie‘.

Pijnstilling na de operatie
Voor de pijnstilling na de operatie wordt met u de mogelijkheid van een zogeheten ‘poplitea blok’  besproken tijdens het gesprek met de anesthesioloog. Dit is een speciale vorm van verdoving die vooral bestemd is om de pijn onmiddellijk na de operatie (12-24 uur) te verminderen.

Overige voorbereidingen

Het is belangrijk dat u de volgende voorbereidingen treft voordat u naar het ziekenhuis komt voor de operatie:

  • Na de operatie mag u staan op uw voet in een speciale schoen. Het is verstandig om gebruik te maken van krukken. U kunt krukken lenen bij een thuiszorgwinkel. Zorg dat u die voor de operatie al geregeld heeft.
  • Uw voeten moeten schoon zijn voor de operatie om de kans op een infectie na de operatie zo klein mogelijk te houden. Was daarom zorgvuldig uw voeten met water en zeep en verwijder nagellak. Maak de teennagels goed schoon met een borsteltje en knip deze kort. Hierna mag u niet meer met blote voeten op de vloer lopen of staan. Draag daarom bij het staan en lopen sokken tot de operatie. Mocht u niet zeker zijn of alles goed schoongemaakt is, dan kunt u de verpleegkundige vragen om alles na te kijken tijdens uw opname.
  • Het is belangrijk dat u geen wondjes heeft aan de voeten, tenen en langs de nagels. Wondjes geven een extra risico op een infectie. Dit kan reden zijn om de operatie uit te stellen.
  • Na de operatie mag u niet zelf autorijden of van het openbaar vervoer gebruik maken. U moet dus iemand regelen die u na de operatie op komt halen.
  • Smeer uw lichaam de dag voor de operatie niet meer in met bodylotion of andere middelen. Deze middelen verminderen de werkzaamheid van de ontsmettingsmiddelen. 
  • Zorg ervoor dat u voldoende paracetamol en/of ibuprofen in huis hebt, dit krijgt u niet vergoed bij de apotheek.
  • Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Bespreek dit dan vóór uw opname met uw behandelend arts en/of de anesthesist. Deze medicijnen kunnen tijdens en na de operatie meer bloedverlies geven.

De operatie

Tijdens de operatie worden de botjes van uw teen rechtgezet (“een osteotomie”). Met een fijn zaagje en beiteltje wordt de harde zwelling aan de binnenzijde van de voet (‘bunion’) verwijderd. De techniek die hierbij wordt toegepast hangt af van de grootte van de afwijking. De meest gebruikte technieken zijn de “Chevron osteotomie” en de ” Scarf osteotomie” van het middenvoetsbeen en de “Akin osteotomie” van het basiskootje. Met fijne pinnetjes of schroefjes worden de beentjes vastgezet tot ze genezen zijn in de juiste stand. De schroefjes kunnen blijven zitten tenzij u hier last van heeft. 

Chevron osteotomie

Bij een Chevron osteotomie wordt een knobbel aan de basis van de grote teen verwijderd en de stand van de grote teen gecorrigeerd. De grote teen wordt doorgezaagd en vastgezet met een schroef.

Scarf osteotomie

Bij een scarf osteotomie wordt eenderde deel van het kootje van de grote teen Z-vormig doorgezaagd en verplaatst zodat de teen rechter komt te staan. De botjes worden weer aan elkaar vastgemaakt met twee schroeven.

Akin osteotomie

In combinatie met de chevron-operatie of de basis-osteotomie wordt soms de akin-techniek gebruikt. Hierbij wordt er een wigje gemaakt (en dus een deel verwijderd) in het basisgewricht van de grote teen om zo de stand van de teen te corrigeren. Dit wordt vastgezet met een krammetje (soort nietje).

Na de operatie

Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier wordt u goed in de gaten gehouden: uw bloeddruk, polsslag en ademhaling worden regelmatig gecontroleerd. Na één tot twee uur, als u goed hersteld bent, gaat u terug naar de verpleegafdeling.

Om na de operatie uw pijn te verminderen wordt meestal een poplitea blok door middel van een injectie gegeven. Dit is een verdoving van de zenuw in de knieholte die naar de voet loopt, door een injectie. Deze verdoving geeft ongeveer 24 uur pijnstilling.

Weer op de verpleegafdeling

Op de verpleegafdeling controleren wij uw bloeddruk, hartslag en wond regelmatig. Het kan zijn dat u nog wat slaperig of suf bent. Sommige patiënten voelen zich na de operatie misselijk en hebben geen zin in eten. In uw arm zit nog het infuus. U mag in bed zowel op uw rug, als op uw linker- en rechterzijde liggen.

Na de operatie is een drukverband om de voet aangebracht. Deze mag twee weken blijven zitten. U mag gedurende de eerste zes weken staan en lopen met behulp van een speciale voorvoet ontlastende schoen (de Darco schoen). Soms is het voor het bewaren van uw evenwicht makkelijk om de krukken te blijven gebruiken. Na twee weken wordt het verband vervangen door een gipsbrace die u zelf soms af kan doen om uw teen te oefenen.

Weer naar huis

U kunt dezelfde dag het ziekenhuis weer verlaten en krijgt de volgende papieren mee:

  • Een controleafspraak op de polikliniek Orthopedie bij de orthopeed, twee weken later. Deze verwijdert de hechtingen en bespreekt met u de nabehandeling.
  • Een controleafspraak met de orthopeed op de polikliniek Orthopedie, ongeveer zes weken na de operatie.

Complicaties en risico’s

Infecties
Er kan een infectie ontstaan. Bij een infectie krijgt u pijn en roodheid van de wond en temperatuurverhoging. De kans hierop is echter klein. Patiënten die roken hebben een verhoogd risico hierop.

Trombose en longembolie
Na een operatie aan de voet is er een verhoogd risico op trombose. Bij trombose ontstaan er bloedstolsels in de bloedvaten. Als bloedstolsels een bloedvat afsluiten, ontstaat een embolie. Het weefsel dat door dit bloedvat wordt voorzien van zuurstof, krijgt dan te weinig bloed. Hierdoor kan schade aan dat weefsel ontstaan. We adviseren u om regelmatig oefeningen te doen met uw enkel om trombose te voorkomen.

Nabloedingen zwelling
Er kan een nabloeding en zwelling optreden. Daarom is het belangrijk de eerste twee weken uw voet goed hoog te houden en zoveel mogelijk te rusten. Zwelling van de voet, kan zeker drie tot zes maanden aanhouden. Dit is normaal en verdwijnt spontaan.

Zenuwletsel
Er kan een huidzenuw beschadigd raken omdat er sneden in de huid worden gemaakt. Dit geeft een doof gevoel in een gedeelte van de huid. Meestal verdwijnen deze klachten in de loop van de tijd vanzelf, soms zijn ze blijvend.

Niet vastgroeien van het bot
Soms is het mogelijk dat de botuiteinden niet goed vastgroeien dit heet een ‘nonunion‘ (het bot is niet goed geheeld). Patiënten die roken hebben een verhoogd risico hierop, daarom wordt u geadviseerd om te stoppen met roken.

Leefregels

Het is belangrijk dat u zich de eerste twee weken aan de volgende leefregels houdt, tenzij uw arts dit anders met u heeft afgesproken.

Wondverzorging

Het drukverband mag twee weken blijven zitten. De hechtingen worden verwijderd tijdens de controle afspraak op de polikliniek.

Mobiliseren

U mag de eerste zes weken op de geopereerde voet staan, met een verbandschoen (Darco schoen) welke u in het ziekenhuis krijgt. Soms is ondersteuning met krukken tijdens het lopen prettig. De krukken kunt u zelf lenen bij de thuiszorgwinkel en ze meenemen naar het ziekenhuis.

Douchen en baden

Het drukverband mag niet nat worden gedurende de twee weken dat u dit om heeft.

Medicijnen

Na de operatie kunt u paracetamol gebruiken, die u zelf in huis moet halen. De gebruikelijke dosering voor volwassenen is 3 keer per dag 1000 mg. Als het nodig is mag u 1000 mg per dag extra innemen, zodat de maximale dosering voor volwassenen 4000 mg per dag is.
Afhankelijk van uw situatie zal de anesthesioloog nog extra pijnstillende medicijnen voorschrijven. Deze krijgt u mee van de afdeling Kortverblijf en Dagverpleging.

Fietsen en autorijden

U mag niet fietsen of zelf autorijden gedurende de eerste zes weken.

Dagelijkse werkzaamheden

Zittend werk is toegestaan na twee weken, lopend werk is toegestaan na zes weken.

Wanneer neemt u direct contact op?

Neem in onderstaande gevallen contact op:

  • Als de wond gaat lekken.
  • Als de wond rood of dik wordt en/of meer pijn gaat doen.
  • Als u temperatuurverhoging krijgt boven de 38 graden Celsius en u zich daarbij niet goed voelt.

Tijdens kantooruren kunt u bellen naar de polikliniek Orthopedie. Buiten kantoortijden kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp.

Verhinderd

Kunt u niet naar uw afspraak komen? Geef dit dan zo snel mogelijk door aan de polikliniek Orthopedie. Er kan dan een andere patiënt in uw plaats komen.

Opleidingsziekenhuis

Het Catharina Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Wij leiden artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners op. Dit betekent dat ook een zorgverlener in opleiding uw behandeling, onderzoek of operatie kan uitvoeren. Maar dit is niet altijd zo. Uw veiligheid staat altijd bij ons voorop. Als een zorgverlener in opleiding u helpt, werkt deze altijd onder begeleiding van een gediplomeerd zorgverlener. Als u niet wilt dat een zorgverlener in opleiding u helpt, dan kunt u dit met uw arts bespreken.

Vragen

Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen over de operatie en behandeling? Neem dan contact op met de polikliniek Orthopedie.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Spoedeisende Hulp
040 – 239 96 00

Polikliniek Orthopedie
040 – 239 71 80

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Orthopedie kunt u terugvinden op www.catharinaziekenhuis.nl/orthopedie

© 2022 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden