Therapieprogramma (Folder)

Psychiatrie
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Therapieprogramma (Folder)

In deze folder krijgt u informatie over de werkwijze, de doelstelling en de verschillende therapieonderdelen van het therapieprogramma op de PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis). Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan hier beschreven.

Het therapieprogramma

Voor elke patiënt op de PAAZ stelt het multidisciplinair team een onderzoeks- en behandelplan op. Dit plan bestaat uit medisch psychiatrisch onderzoek en behandeling. Het behandelplan bestaat uit individuele-, relatie- en familiegesprekken en daarnaast groepsgewijze therapieën. Bij groepstherapie volgt de patiënt in groepsverband een gestructureerd weekprogramma bestaande uit diverse toegesneden therapieën. Deze therapieën worden later beschreven in deze folder. Voor patiënten die nog niet kunnen deelnemen aan de therapieën, stelt de verpleegkundige een individueel dagprogramma op.

Waarom groepstherapie?

De meeste mensen functioneren in het dagelijkse leven in groepsverbanden, zoals het gezin, de vriendenkring, familie en op het werk. Contact speelt hierbij een belangrijke rol. Binnen die groepsverbanden kan de wijze waarop u contact maakt of onderhoudt zowel oorzaak als gevolg zijn van problemen en/of psychische klachten. Vaak is het zo, dat problemen en/of psychische klachten niet alleen voor u, maar ook voor uw relatie(s) met andere mensen gevolgen hebben.

Met behulp van groepstherapie is het mogelijk deze problemen en/of psychische klachten duidelijk te maken. U wordt zich dan bewust van nieuwe mogelijkheden om op een andere manier met uw problemen en/of psychische klachten om te gaan. In de therapiegroep kunt u ontdekken dat u niet de enige bent met problemen. Door herkenning, erkenning, leren van elkaar en over elkaar, kunt u iets voor elkaar betekenen en leert u uw vaardigheden te vergroten. Het samenspel van de onderlinge contacten kan inzicht geven op het gebied van gedachten, gevoelens en handelen.

De groepsindeling

U wordt door één van de therapeuten ingelicht over deelname aan het therapieprogramma. Er zijn twee groepen, de observatiegroep en de behandelgroep, die elk hun eigen karakter hebben. In principe start iedereen in de observatiegroep. De groepsgrootte kan variëren van 4 tot 12 patiënten. Als u de overgang naar de behandelgroep maakt, wordt dit met u besproken. Dit hangt af van uw mogelijkheden, hulpvraag en behandelplan. Groepswijzigingen worden doorgaans op vrijdag besproken. U start dan de maandag daarop in de andere groep.

De observatiegroep

In het begin wordt u nog overheerst door wisselende emoties. Dit is de fase van kennismaking, gewenning, zoeken naar veiligheid, maar ook observatie en onderzoek. Het accent in deze groep ligt op het hier en nu en het bieden van structuur en vertrouwen. In de fase daarna ordent u uw klachten of problemen, zodat u zich bewust wordt van wat er met u aan de hand is. Er wordt een plan van aanpak gemaakt.

De behandelgroep

In deze fase werkt u vooral aan dieper inzicht in uw persoonlijke problematiek. U kunt gevoelens, ervaringen en vaste patronen op het spoor komen, die mogelijk uw huidige problemen veroorzaken. In deze groep wordt een groter beroep gedaan op uw inbreng en die van uw medegroepsleden. De manier waarop u op anderen reageert en welke reactie de ander bij u oproept, krijgen veel aandacht.

Werkwijze therapeuten

Het therapieprogramma wordt geleid door therapeuten. Zij scheppen de voorwaarden om de groepsbijeenkomsten goed te laten verlopen. Hierbij kunt u denken aan een sfeer creëren, waarin u zich veilig voelt en zich kunt uiten.

Tegelijkertijd kunnen de therapeuten ook prikkelend, activerend, of confronterend zijn. Zij maken afspraken over de omgang met de groep tijdens de therapie.

De therapeuten lossen uw klacht en/of problemen niet voor u op. Zij helpen u dingen onder ogen te zien of anders te zien en leren pijnlijke gevoelens te verwerken, of moeilijke situaties aan te pakken.

Regels en afspraken

Omdat het belangrijk is dat uw deelname aan het therapieprogramma zo prettig mogelijk verloopt hebben we een aantal afspraken en regels voor u op een rij gezet:

  • Voor u start met het therapieprogramma heeft u met een van de therapeuten een gesprek. In dit gesprek krijgt u informatie en wordt in overleg afgesproken hoe het therapieprogramma er voor u uit gaat zien.
  • Voor aanvang van de therapie wordt de therapiegroep door de therapeut opgehaald. Om op tijd te kunnen beginnen verzoeken wij u om tijdig in of bij de centrale huiskamer aanwezig te zijn zodat we als groep gezamenlijk kunnen starten.
  • Als u verhinderd bent, bv. vanwege een andere afspraak, verwachten wij dat u zich vooraf afmeldt bij betreffende therapeut.
  • Het gebruik van een mobiele telefoon is tijdens de therapiebijeenkomsten niet toegestaan. U dient uw telefoon uit te zetten.
  • In verband met de privacy mag informatie van of over medepatiënten niet gedeeld wordt met anderen. We hechten veel belang aan het nakomen van deze afspraak en verzoeken u deze afspraak te respecteren.
  • Het meenemen en/ of nuttigen van etens- en drinkwaren tijdens de therapie is niet toegestaan. U mag zo nodig wel een flesje water meenemen.
  • Indien u vragen of wensen heeft over uw deelname of het therapieprogramma dan kunt u daarvoor terecht bij een van de therapeuten of u kunt dit bespreken met uw behandelaar.

De therapieën

Weekendevaluatie en weekplanning

Op maandag starten we met de weekplanning door middel van de weekendevaluaties. Op basis hiervan wordt samen met u een plan gemaakt voor de komende week. Bijvoorbeeld het leren steun vragen in de groep of op tijd komen en leren tonen van je gevoelens. Op vrijdag is de weekafsluiting, dan wordt het plan besproken en gepraat over de invulling van het aankomende weekend.

Groepsgesprek

Praten over uzelf, uw problemen, uw achtergrond, maar ook over datgene wat u ervaart in het contact met medegroepsleden en de therapeut. Dit op dusdanige wijze, dat u daarna meer greep kunt krijgen op uzelf en op uw omgeving.

Psychomotorische therapie

U krijgt bewegings- en lichaamsgerichte oefeningen aangeboden. Bij beweging kunt u denken aan oefen- en spelactiviteiten uit de sport. Het accent tijdens deze oefeningen is gericht op ontladen of juist het verdelen van energie. Bij lichaamsgerichte oefeningen richt u zich op wat u concreet voelt in uw lichaam. Bijvoorbeeld kracht en agressie, je grens bepalen en aangeven en uiten van emoties, zoals boosheid en verdriet.

Cognitieve gedragstherapie

Het doel van de cognitieve gedragstherapie is om u handvatten aan te reiken hoe u om kunt gaan met problemen in het dagelijkse leven en hoe u de weerbaarheid kunt verhogen. Tijdens deze therapie wordt inzicht gegeven in de kracht van uw gedachten, die hierbij een rol kunnen spelen. Daarnaast wordt aangegeven wat u zelf kunt doen om uw band ten opzichte van mensen die belangrijk voor u zijn te verstevigen. Er is ook ruimte voor onderwerpen die u zelf in wilt brengen. Het oefenen van vaardigheden is ook een onderdeel van de therapie.

Communicatie

Oefenen van concrete probleemsituaties via rollenspel. Bijvoorbeeld opkomen voor je mening, nee zeggen, kritiek geven en ontvangen.

Beeldende therapie

U werkt individueel en/of in samenwerkingsverband met tekenmateriaal, klei, hout of metaal aan een thema of onderwerp. Niet praten maar doen staat voorop. Werken met beeldende middelen is meer dan ‘dingen’ maken, u geeft vorm aan uw eigen ideeën, gedachten en gevoelens. De ervaringen die u tijdens het werken met materiaal opdoet worden besproken aan het eind van de bijeenkomst. Er kan een koppeling gemaakt worden met persoonlijke problematiek, hulpvraag of andere situaties in uw dagelijks leven.

Muziek

Luisteren naar verschillende muziekgenres en het bespreken van opgeroepen beelden, associaties en gevoelens.

Interactiegroep

Het thema van deze groep is de sociale interactie (wisselwerking), de omgang met anderen. We gebruiken een model dat helpt om het contact tussen mensen beter te kunnen omschrijven en te begrijpen. Daarbij wordt ook duidelijk hoe ons gedrag dat van anderen beïnvloedt, zo kun je patronen leren herkennen bij jezelf. We gebruiken ook rollenspellen om de interactie duidelijker te kunnen zien en elkaar te helpen het op een andere manier te doen. Doel van dit alles is om te leren beter met je problemen om te gaan.

Aandacht training (op indicatie)

Door deze training word je je bewust van je gedachten, je gevoelens en lichamelijke sensaties en worden ervaringen gestimuleerd. Je oefent in het richten van je aandacht op activiteiten, zodat je weet wat er aan de hand is en hoe je de manier van ervaren kunt wijzigen. Het helpt je meer in het hier en nu te komen en te blijven. Hiermee wordt geoefend door middel van eenvoudige meditatie oefeningen op basis van mindfulness.

SAM: Systematische Activeringsmethode (op indicatie)

Binnen de ‘SAM-groep’ werken we aan het geleidelijk actiever worden en het vinden van leuke tijdsbesteding. U registreert gedurende de week uw activiteiten en hoe u zich hierbij voelt. Hiermee krijgt u meer overzicht over uw bezigheden en hoe dit samenhangt met uw stemming. Binnen de groep bespreken we wat de deelnemers opvalt en wat u leert van uw registratie. De deelnemers denken met elkaar mee en geven elkaar feedback en ideeën. Ook wordt elke week uitleg gegeven over de samenhang tussen depressie en actief zijn.

Buiten het groepsgesprek werken de verpleegkundigen en andere hulpverleners ook vanuit de SAM-benadering. Op deze manier wordt bijvoorbeeld ook meegedacht over een actieve invulling van de verloven en de vrije momenten op de afdeling. Dit doen we allemaal vanuit het idee dat actiever worden helpt om sneller te herstellen van depressieve klachten.

Ontspanningsgroep (op indicatie)

Via ademhalingsoefeningen en/of ontspanningsoefeningen leren spanningsklachten te herkennen, te verminderen of positief te beïnvloeden.

Signaleringsplan-groep (op indicatie)

Samen met medegroepsleden bespreekt u de waarschuwingssignalen die bij u een psychische crisis hebben uitgelokt. Dat wordt op papier gezet. Ook wordt besproken wat u het beste kunt doen wanneer een crisis dreigt. Het doel is om te komen tot een signaleringsplan dat is aangepast aan uw eigen situatie. Dit signaleringsplan die er voor kan zorgen dat zo’n crisis niet opnieuw optreedt.

Het gaat hierbij om acties die door uzelf kunnen worden uitgevoerd, maar ook om acties die u van mensen in uw omgeving mag verwachten.

Individuele therapie

Dit wordt aangeboden als:

  • De groep nog te bedreigend is voor deelname doordat deze teveel prikkels oproept.
  • De problematiek vraagt om een speciale aanpak.
  • Er een langzame opbouw en verwerking van het probleem nodig is.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met één van de therapeuten. Zij zijn te bereiken via de afdeling Psychiatrie.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis

040 – 239 91 11

www.catharinaziekenhuis.nl

Afdeling Psychiatrie, gebouw M

040 – 239 90 40

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Psychiatrie kunt u terugvinden op www.catharinaziekenhuis.nl/psychiatrie

© 2021 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden