Vastzetten van het grote teengewricht: arthrodese bij hallux rigidus (Folder)

Orthopedie
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Vastzetten van het grote teengewricht: arthrodese bij hallux rigidus (Folder)

Bij hallux rigidus ontstaan pijnklachten en stijfheid door slijtage (ar­trose) van het grote teengewricht. Hallux betekent teen en rigidus is de medische term voor stijfheid. Deze folder geeft u informatie over deze aandoening en over mogelijke behandelingen. Als u samen met uw orthopeed besluit tot een operatie, is het belangrijk dat u deze folder goed doorleest. U vindt hierin informatie over de gang van zaken rondom de operatie. Het is goed u te re­aliseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan hier is beschreven.

ORT023 A.jpg
Hallux rigidus

Hoe ontstaat hallux rigidus?

Het gewrichtskraakbeen vormt een glijdende, iets schokdempende laag tussen twee gewrichtsoppervlakten van ieder gewricht. Bij hallux rigidus worden de kraakbeenoppervlakken van het eerste teengewricht dun­ner door slijtage, ofwel artrose. Dit veroorzaakt pijn en stijfheid. Soms ontstaat hierbij ook scheefstand van de teen naar binnen, dan spreekt men van hallux valgus rigidus.

Slijtage kan optreden door leeftijd en kan erfelijk zijn. Ook kan slijtage optreden als gevolg van een ander probleem zoals:

  • door een breuk in het gewricht;
  • na infectie van het gewricht;
  • door chronisch reuma.

Doordat het kraakbeen verdwijnt, ontstaat er abnormale wrijving en overbelasting van het onderliggende bot. Hierdoor kan het slijmvlies van het gewricht gaan ontsteken en kan er vocht in het gewricht ontstaan. Daarnaast kunnen losse stukjes bot (gewrichtsmuizen) en botaangroei (osteofyten) ontstaan.

Pijn, zwelling en stijfheid zijn de be­langrijkste verschijnselen van artrose. De pijn wordt erger als het gewricht meer wordt belast. Soms is de pijn ’s nachts het hevigst. Stijfheid is ’s mor­gens het ergste, of bij het begin van een beweging na langere rust. Dit noemt men startstijfheid.

De arts kan vaststellen of er sprake is van hallux rigidus door de teen te be­kijken en te onderzoeken. Ook wordt een röntgenfoto gemaakt. Als hierop te zien is dat de gewrichtsspleet ver­nauwd is en/of er gewrichtsmuizen of andere botreacties aanwezig zijn, kan dit het vermoeden van de hallux rigidus bevestigen.

Mogelijke behandelingen

Verschillende behandelingen zijn mogelijk:

Niet-operatief:
  • ontstekingsremmende medicijnen;
  • een aangepaste ruime schoen met stevige zool, eventueel aangeme­ten door de orthopedische schoen­maker.
Operatief, vastzetten van het ge­wricht (artrodese)

Hierbij wordt het resterende kraak­been verwijderd en het gewricht vastgezet met een plaatje en schroe­ven. Dit noemt men artrodese. Het middenvoetsbeen en eerste kootje van de grote teen groeien hierbij aan elkaar vast. Zo is er geen gewricht meer dat pijn kan doen. Omdat de teen al vóór de operatie verstijfd was door de artrose, maakt het vastzetten de teen maar nauwelijks stijver.

ORT023 B.jpg
vastzetten van het ge­wricht (artrodese)

De botuiteinden worden zo aan elkaar vastgezet dat de stand een goede afrol van de voet mogelijk maakt bij het lopen. De chirurg kan rekening houden met een bepaalde hakhoogte die u normaal gesproken draagt. U kunt echter geen schoenen met erg hoge hak (naaldhak) meer dragen na deze operatie.

Voorbereidingen op de operatie

Pre-operatieve screening en anesthesie

U wordt geopereerd en bent daarom doorverwezen naar de polikliniek Pre-operatieve screening. Op deze polikliniek bekijkt de anesthesioloog of de operatie voor u extra gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Dit noemen we pre-operatieve screening. Tijdens dit gesprek komen een aantal onderwerpen aan bod. Dit zijn onder andere de soort verdoving (anesthesie) en pijnstilling. Ook bespreekt u waarop u moet letten met eten, drinken en roken op de dagen rondom de operatie. Daarnaast maakt u afspraken over hoe u op die dagen uw medicijnen gebruikt. Dit geldt ook voor bloedverdunners. Bespreek het gebruik van bloedverdunners ook altijd met uw behandelend arts. Als u medicijnen gebruikt, neem dan een actueel medicijnoverzicht of medicijnpaspoort mee.

Op de polikliniek Pre-operatieve screening kunt u alleen op afspraak terecht. De polikliniek is telefonisch bereikbaar van maandag t/m vrijdag tussen 08.00 en 17.00 uur via telefoonnummer 040 – 239 85 01.

Meer informatie over pre-operatieve screening en verdoving vindt u in de folder ‘Anesthesie’.

Overige voorbereidingen

Het is belangrijk dat u de volgende voorbereidingen hebt getroffen voor­dat u naar het ziekenhuis komt voor de operatie:

  • Uw voeten moeten zeer schoon zijn voor de operatie om de kans op een infectie na de operatie zo klein mogelijk te houden. Was daarom zeer zorgvuldig uw voeten met water en zeep en verwijder nagellak. Maak de teennagels goed schoon met een borsteltje en knip deze kort. Hierna mag u niet meer met blote voeten op de vloer lopen of staan. Draag daarom bij het staan en lopen sokken tot de operatie. Mocht u niet zeker zijn of alles goed schoongemaakt is, dan kunt u de verpleegkundige vragen om al­les na te kijken tijdens uw opname.
  • Het is belangrijk dat u geen wond­jes heeft aan de voeten, tenen en langs de nagels. Wondjes geven een extra risico op een infectie. Dit kan reden zijn om de operatie uit te stellen.
  • U mag na deze operatie 2 tot 6 weken niet op de geopereerde voet staan, de exacte duur wordt tijdens de operatie besloten. Daarom moet u vóór uw opname krukken regelen. Deze kunt u lenen bij een thuiszorgwinkel.

De opname

U wordt opgenomen op de afdeling Kortverblijf & dagverple­ging.

De operatie

De anesthesist geeft u de verdoving, die met u is afgesproken: een ruggenprik, eventueel gecombi­neerd met een roesje (zodat u slaapt), of algehele narcose. Ook wordt bewakingsapparatuur aangesloten, vóórdat de operatie begint. Hiermee worden tijdens de operatie uw belangrij­kste lichaamsfuncties zoals bloeddruk, hartslag en ademhaling goed in de gaten gehouden. U krijgt een infuus in uw arm, voor toediening van vocht en eventueel medicijnen.

Bij de operatie wordt een snede in de voetrug gemaakt van ongeveer 6 cen­timeter. Het gewricht wordt schoon­gemaakt en door een plaat met schroeven aan elkaar bevestigd. De operatie duurt ongeveer 45 minuten.

Mogelijke complicaties en risico’s

Infecties

Er kan een infectie ontstaan, maar de kans hierop is erg klein.

Trombose en longembolie

Omdat u tijdens en vlak na de opera­tie veel stil ligt in bed en dus minder loopt, kan er trombose ontstaan. Bij trombose ontstaan er bloedstolsels in de bloedvaten. Als bloedstolsels een bloedvat afsluiten, ontstaat een embolie. Het weefsel dat door dit bloedvat wordt voorzien van zuurstof, krijgt dan te weinig bloed. Hierdoor kan schade aan dat weefsel ontstaan. In het ziekenhuis krijgt u een injectie ter voorkoming van trombose.

Nabloeding

Er kan een nabloeding optreden.

Zenuwletsel

Er kan een huidzenuw beschadigd raken omdat er sneden in de huid worden gemaakt. Dit geeft een doof gevoel in een gedeelte van de huid. Meestal verdwijnen deze klachten in de loop van de tijd vanzelf. Soms zijn ze echter blijvend.

Niet vastgroeien van het bot

Soms is het mogelijk dat de botuitein­den niet goed vastgroeien. Dit heet een nonunion (het bot is niet goed geheeld). Patiënten die roken hebben hier een grotere kans op. Daarom ad­viseren wij deze patiënten te stoppen met roken.

Na de operatie

Na de operatie gaat u naar de uit­slaapkamer. Hier wordt uw toestand goed in de gaten gehouden: uw bloeddruk, polsslag en ademhaling worden regelmatig gecontroleerd. Na 1 tot 2 uur, als u goed hersteld bent, gaat u terug naar de verpleegafdeling.

Voor de pijnstil­ling na de operatie wordt meestal de zenuw verdoofd die van de knieholte naar de voet loopt. Dit wordt een ‘poplitea blok’ genoemd. Deze verdo­ving kan 24 uur pijnstilling geven.

Weer op de verpleegafdeling

Op de verpleegafdeling controleren wij uw toestand regelmatig. Het kan zijn dat u nog wat slaperig of suf bent. Sommige patiënten voelen zich na de operatie misselijk en hebben geen zin in eten. In uw arm zit nog het infuus. U ligt op een zachte matras om de kans op doorliggen zo klein mogelijk te houden. U mag in bed zowel op uw rug, als op uw linker- en rechterzijde liggen.

Na de operatie is een drukverband om de voet aangebracht. Dit moet twee weken blijven zitten.

Gedurende twee weken moet u vita­mine C 1000 mg innemen. Dit wordt gedaan ter voorkoming van ‘dystrofie’. Dit is een aandoening waarbij bloed­vaten en zenuwen zodanig gestoord zijn na de operatie, dat deze roodheid en pijn veroorzaken.

Naar huis

U kunt meestal dezelfde dag nog naar huis. U krijgt dan het volgende mee:

  • pijnstilling;
  • een controleafspraak op de po­likliniek Orthopedie bij de verpleegkundig specialist orthopedie twee weken later;
  • een controleafspraak op de polikliniek Orthopedie met de orthopeed, ongeveer zes weken na de operatie.
Wanneer neemt u direct contact op?

U dient contact op te nemen als een van de onderstaande problemen ontstaat:

  • als de wond gaat lekken;
  • als de wond rood of dik wordt en/of meer pijn gaat doen;
  • als u temperatuurverhoging krijgt boven de 38 graden en u zich daarbij niet goed voelt.

Tijdens kantooruren belt u de polikliniek Orthopedie. Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de Spoedeisende Hulp.

Leefregels

Het is belangrijk dat u zich aan de volgende leefregels houdt:

  • U mag de eerste twee weken niet op de geopereerde voet staan. U mag alleen lopen met behulp van de krukken die u zelf heeft gere­geld en meegenomen naar het ziekenhuis. Daarbij heeft u een zogeheten ‘Darco schoen’ meege­kregen.
  • Na deze twee weken moet u ge­durende de volgende vier weken de Darco schoen dragen als u staat of loopt. Soms is het makkelijk om ook de krukken te blijven gebrui­ken, om het evenwicht te bewaren.
  • Wondverzorging: De wond moet de eerste twee weken droog blij­ven.  Hechtingen worden verwij­derd op de polikiniek Orthopedie, na twee weken tijdens de contro­leafspraak.
  • U mag niet fietsen of zelf auto­rijden gedurende de eerst zes weken.
  • Dagelijkse werkzaamheden: zit­tend werk is toegestaan na twee weken, staand en lopend werk is toegestaan na zes weken.

Verhinderd

Kunt u niet naar uw afspraak komen? Geef dit dan zo spoedig mogelijk door aan de polikliniek Orthopedie. Er kan dan een andere patiënt in uw plaats komen.

Opleidingsziekenhuis

Het Catharina Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Wij bieden tal van opleidingsmogelijkheden voor artsen, verpleegkundigen en paramedische beroepen en werken daarin nauw samen met opleidingscentra en –ziekenhuizen in de regio. Dit kan betekenen dat uw behandeling, onderzoek of operatie (mede) uitgevoerd wordt door een zorgverlener in opleiding. Denk hierbij aan een arts in opleiding tot specialist, een co-assistent of een verpleegkundige in opleiding. Veiligheid is het allerbelangrijkste, daarom staat de zorgverlener in opleiding altijd onder supervisie van een gekwalificeerde zorgverlener. Indien u uitdrukkelijk niet wenst geholpen te worden door een zorgverlener in opleiding, kunt u dit aangeven bij uw behandelend arts.

Vragen

Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen over de operatie en behandeling? Neem dan contact op met de polikliniek Orthopedie.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Spoedeisende Hulp
040 – 239 96 00

Polikliniek Orthopedie
040 – 239 71 80

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Orthopedie kunt u terugvinden op www.catharinaziekenhuis.nl/orthopedie

© 2021 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden