Tanzaniaanse artsen krijgen kijkje in de keuken om in hun land tweede hartcentrum te openen
Voor hartpatiënten in Noord-Tanzania is gespecialiseerde zorg vaak nog ver weg. In Moshi groeit daarom een nieuw hartcentrum. Drie artsen uit dat ziekenhuis lopen twee weken mee in het Catharina Ziekenhuis.
Wie in het noorden van Tanzania hartzorg nodig heeft die lokaal niet beschikbaar is, moet nu vaak uitwijken naar Dar es Salaam. Dat is meer dan 600 kilometer verderop. Voor patiënten en hun families betekent dat lange reistijden, hoge kosten en soms maanden uitstel. Sommige mensen moeten eerst geld zien te regelen voor vervoer, onderzoek en behandeling, voordat ze überhaupt in het ziekenhuis aankomen.
Juist daarom is de komst van een hartcentrum in Moshi zo belangrijk. In het Kilimanjaro Christian Medical Centre, kortweg KCMC, wordt gebouwd aan een plek waar patiënten uit een groot deel van Noord-Tanzania straks dichter bij huis terechtkunnen. Drie artsen van dat ziekenhuis zijn nu in het Catharina Ziekenhuis om ervaring op te doen: cardiologen Gissela Nyakunga en Abid Sadiq, en cardio-anesthesioloog Alex Lwiza.
Iets betekenen binnen haar eigen vak
Cardiothoracaal chirurg Ka Yan Lam van het Catharina Ziekenhuis bracht de samenwerking en daarmee dit bezoek op gang. Ze wilde op persoonlijke titel iets betekenen binnen haar eigen vak en hoorde via een collega over de plannen in Moshi. “Toen ik hoorde dat ze daar een hartcentrum wilden opbouwen, dacht ik meteen: wat hebben ze nodig en hoe kunnen wij ondersteunen?”, vertelt ze. “We zijn er als extra steun. Het ideale doel is juist dat ze ons straks niet meer nodig hebben.”
Ook operatieassistent Miranda Savelkouls, met wie Lam al lang samenwerkt, speelt daarin een rol. Zij werkt al 25 jaar in de cardiothoracale chirurgie en zamelt materialen in die in Moshi nog goed gebruikt kunnen worden. Dat gebeurt samen met onder meer het Amphia Ziekenhuis. “Ik hoorde Ka Yan hierover vertellen en dacht: dit is een heel mooi initiatief waar ik graag mijn steentje aan bijdraag. Nu verzamel ik instrumenten en andere spullen waarvan ik denk dat ze daar van waarde kunnen zijn.”
Voor de artsen uit Moshi komt het bezoek op het goede moment. Het nieuwe centrum is nog in aanbouw en moet volgens hen in 2027 klaar zijn. Tegelijk groeit de behoefte aan hartzorg. “We starten iets nieuws”, zegt cardiologe Gissela Nyakunga. “We hebben niet alleen techniek nodig, maar ook vaardigheden, stageplekken en mensen. Dit bezoek is daarom voor ons zeer waardevol.”
Sneller en dichter bij huis geholpen
KCMC is een groot verwijsziekenhuis voor het noorden van Tanzania. Het bedient een regio van 15 tot 20 miljoen mensen. Patiënten wonen vaak ver van het ziekenhuis, verspreid over steden, dorpen en landelijke gebieden. “Soms komen patiënten pas na drie maanden, omdat ze eerst geld moeten regelen om de reis en de zorg te kunnen betalen”, vertelt Alex Lwiza. “En als ze er dan zijn, moeten onderzoeken soms opnieuw gebeuren.”
De drie artsen volgden eerder al aanvullende training in India. Het bezoek aan Eindhoven helpt hen om te vergelijken en keuzes te maken voor hun eigen praktijk. “Je ziet dat dingen op verschillende manieren kunnen”, zegt Abid Sadiq. “Soms ontdek je dat iets eenvoudiger of slimmer kan. Dat nemen we mee, zodat we kunnen kijken wat bij onze situatie past.”
Hun ambitie reikt verder dan alleen een nieuw gebouw. Het doel is dat patiënten in Noord-Tanzania sneller geholpen worden en minder ver hoeven te reizen. “Op dit moment is er in Tanzania maar één volledig functionerend hartcentrum, in Dar es Salaam”, zegt Abid Sadiq. “Voor veel mensen is dat heel ver weg. Als dit centrum in Moshi opengaat, komt passende zorg voor veel patiënten dichterbij.”
Leren van positivisme
Alex Lwiza hoopt dat KCMC op termijn ook zelf zorgprofessionals kan opleiden. “Als we mensen in eigen huis kunnen trainen, scheelt dat tijd en geld”, vertelt hij. “Dan bouwen we niet alleen aan één centrum, maar ook aan de toekomst van hartzorg in ons land.”
De samenwerking doet ook iets met de blik van de mensen in Eindhoven, merkt Ka Yan Lam. “Wij kunnen veel delen, maar leren ook van hun energie en doorzettingsvermogen”, zegt ze. “Hier vinden we veel dingen vanzelfsprekend. Door met hen samen te werken, besef je opnieuw hoe bijzonder dat is.” Ook Miranda Savelkouls ziet dat. “Ze zijn zó positief en gemotiveerd”, vertelt ze. “Daar kunnen wij hier echt van leren.”