Borstkankerzorg: nieuwe samenwerking met Elkerliek

Eindhoven | Het Elkerliek ziekenhuis in Helmond verwijst patiënten met borstkanker die een borstreconstructie ondergaan met lichaamseigen weefsel sinds kort door naar het Catharina Ziekenhuis. ‘Een mooi, nieuw voorbeeld van de juiste zorg op de juiste plek.’

Het Catharina Ziekenhuis is een van de gespecialiseerde centra in Nederland op het gebied van borstreconstructies met lichaamseigen weefsel. Dat gebeurt in de meeste gevallen volgens de DIEP-methode, waar u hier veel meer over kunt lezen. In het kort: tijdens één operatie wordt de borst verwijderd en worden huid en vet uit de buik verplaatst om een borst te maken. Het is in het Catharina Ziekenhuis ook mogelijk om, indien noodzakelijk, dit voor beide borsten te doen in een dagvullende operatie. 

Door onze collega’s in het Catharina Ziekenhuis alles in één keer uit te laten voeren, kun je in alle gevallen zoveel mogelijk huid sparen van de originele borst

Tien ziekenhuizen doen dit

“Dat doen we nu één keer per twee maanden: een lange en moeilijke operatie met onder andere een of twee chirurgen en twee plastisch chirurgen. Het is niet voor niets dat maar ongeveer tien ziekenhuizen in Nederland dit doen. Enkelzijdige borstreconstructies met eigen weefsel doen we vaker, bijna wekelijks”, vertelt chirurg Robert-Jan Schipper. “Door de nieuwe samenwerking met het Elkerliek zorgen we ervoor dat patiënten tijdig geholpen worden en dichter bij huis. Het is een mooi, nieuw voorbeeld van de juiste zorg op de juiste plek en oncologische samenwerking waar het nodig is.”

Chirurg Bea Lemaire van het Elkerliek Ziekenhuis vult hem aan. “Na de operatie in het Catharina Ziekenhuis komen patiënten weer terug naar het Elkerliek voor de verdere nazorg en nacontrole. En ook het voortraject kan gewoon bij ons plaatsvinden. Want zorg zo dicht mogelijk bij huis is natuurlijk het fijnst voor de patiënt en haar naasten.”

Huid en vet uit de buik worden verplaatst om er een borst van te maken.

Deze stap is vooral belangrijk voor patiënten uit het Elkerliek. Lemaire licht toe: “Wij leveren kwalitatief hoogwaardige oncologische zorg. Maar als algemeen ziekenhuis kunnen wij een borstreconstructie met lichaamseigen weefsel niet in één keer uitvoeren. We moeten dan eerst de borst verwijderen zonder reconstructie of kiezen voor het plaatsen van een tijdelijke ballon om huid te sparen. Pas in tweede instantie, op een rustiger moment, wordt een nieuwe borst met eigen weefsel gereconstrueerd. Nu dit niet meer hoeft, scheelt dat intensieve zorg – gedurende een aantal weken moet die ballon wekelijks gevuld worden – en een operatie. Het resultaat is ook nog eens mooier. Door onze collega’s in het Catharina Ziekenhuis alles in één keer uit te laten voeren, kun je in alle gevallen zoveel mogelijk huid sparen van de originele borst. Daardoor zijn patiënten ook meer tevreden over het resultaat. En dat doet natuurlijk iets met hun zelfbeeld.”

De logistiek wordt makkelijker, met als gevolg dat we patiënten met borstkanker binnen zes weken kunnen helpen

Er zijn meer voordelen

De concentratie van deze zorg heeft meer voordelen. “Het volume op dit vlak wordt groter in het Catharina Ziekenhuis. We kunnen daarom operatietijd reserveren voor een dubbele borstreconstructie. Tot nu toe hadden we niet altijd operatietijd beschikbaar op korte termijn en moesten we hard werken om een operatiekamer vrij te maken. Kortom: de logistiek wordt makkelijker, met als gevolg dat we patiënten met borstkanker binnen zes weken kunnen helpen”, zo zegt plastisch chirurg Emiel van Haren. 

Niet elke vrouw waarbij een borstverwijderende operatie moet plaatsvinden, komt voor een borstreconstructie met lichaamseigen weefsel in aanmerking. “Er wordt via een CT-scan gekeken of er in de buikwand voor deze reconstructie geschikte bloedvaten aanwezig zijn. Dat is een voorwaarde waar bijna iedereen aan voldoet. De BMI mag ook niet hoger zijn dan 30. Daarnaast is het essentieel dat patiënten minstens zes weken niet roken”, aldus Schipper. “Het is ook niet alleen bedoeld voor patiënten met borstkanker. Ook  patiënten met een genmutatie, waardoor zij een sterk verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van borstkanker, kunnen hiervoor in aanmerking komen. In die gevallen is de snelheid van ingrijpen minder van belang. Maar ook dan kunnen we een operatie nog steeds binnen een half jaar inplannen, zoals we met het Elkerliek hebben afgesproken. Landelijk is de wachttijd vaak één tot twee jaar.”

Siliconen minder populair

Voor een borstreconstructie kun je natuurlijk ook kiezen voor een (siliconen) prothese. Dit gebeurt echter steeds minder vaak. Reden: negatieve verhalen op sociale media en in de pers maken het minder populair. Dat zien dokter Van Haren en collega’s met eigen ogen. “Het voordeel van een reconstructie met lichaamseigen weefsel ten opzichte van siliconen is dat je borst met je lichaamssamenstelling mee verandert. Word je ouder, zwaarder of minder zwaar, dan geldt dat ook voor de borst. Maar, laat er geen misverstand over bestaan: siliconen zijn ook een veilige en goede mogelijkheid voor een borstreconstructie en hebben als voordeel dat een veel kleinere operatie met sneller herstel nodig is. Een nadeel is een iets hoger infectierisico na de operatie en op langere termijn kans op kapselvorming: dat is een laagje weefsel dat zich om de prothese vormt en pijnklachten geeft. Dat moet je dan verwijderen en de prothese vervangen. Hoe wij het vaak uitleggen aan patiënten: het risico dat je reconstructie met lichaamseigen weefsel faalt – omdat de doorbloeding niet goed is bijvoorbeeld – is 5 procent. Maar als het eenmaal goed is, dan is het voor de rest van je leven goed.”


© 2024 Catharina Ziekenhuis
Alle rechten voorbehouden