Catharina Ziekenhuis expert in het plaatsen van PEG-sondes

De afdeling Maag-Darm-Leverziekten (MDL)  van het Catharina Ziekenhuis is gespecialiseerd in het plaatsen van zogenoemde PEG-sondes. De afkorting PEG staat voor Percutane Endoscopische Gastrostomie. Dit is een voedingssonde die met behulp van een endoscoop (flexibele slang), door de huid, in de maag wordt geplaatst. De behandeling is recent opgenomen in het Topklinische Zorgregister van de Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ). Dat betekent dat de zorg die onze MDL-artsen op dit gebied verlenen tot de beste zorg van Nederland behoort.

Patiënten die langer dan vier tot zes weken sondevoeding nodig hebben, komen in aanmerking voor zo’n sonde. Het voordeel van zo’n voedingssonde is dat deze niet hinderlijk uit de neus komt en niet zichtbaar is, omdat die onder de kleding, direct op de huid gedragen kan worden. Het slangetje is dikker dan de voedingssondes die via de neus worden ingebracht. Hierdoor raakt de PEG-sonde minder snel verstopt. Bij een goede verzorging kan de PEG-sonde jarenlang worden gebruikt.

Voorbeeld van een PEG-sonde

Kwetsbare patiënten

MDL-arts dr. Lennard Gilissen: “Het plaatsen van een PEG-sonde is op zich technisch niet lastig, maar vindt plaats bij kwetsbare patiënten. Daardoor kleven er risico’s aan de behandeling. Mijn collega’s en ik plaatsen per jaar zo’n 80 sondes en zijn dus zeer ervaren.”

MDL-arts dr. Lennard Gilissen: “Vanwege onze ervaring en ‘creativiteit’ met sondes, worden inmiddels regelmatig patiënten vanuit andere Nederlandse ziekenhuizen verwezen als het daar niet lukt om deze sondes te plaatsen.”

In het Catharina Ziekenhuis worden naast PEG’s ook varianten geplaatst zoals een PEG-J, waarbij de sonde wordt verlengd naar de dunne darm. Of een directe PEJ, waarbij een rechtstreekse verbinding wordt gemaakt met jejunum of  dunne darm. Ook worden er regelmatig PEC’s geplaatst, waarbij een verbinding met colon of dikke darm wordt gemaakt, zodat patiënten kunnen spoelen bij hardnekkige obstipatie. Voor deze laatstgenoemde sonde worden patiënten uit heel Nederland verwezen, als laatste redmiddel voor een stoma.

Slikstoornissen en passageklachten

In het ziekenhuis krijgen voornamelijk patiënten met slikstoornissen bij neurologische aandoeningen, zoals een CVA of ALS een PEG-sonde. Ook patiënten met passageklachten als gevolg van slokdarmkanker of om medicatie toe te dienen bij de ziekte van Parkinson komen in aanmerking. “Bij die laatste patiëntengroep plaatsen we een Duodopasonde”,  aldus Gilissen.

Ook patiënten met een veranderde anatomie na bijvoorbeeld een maagverwijdering vanwege maagkanker, maagverkleining of bypass-operatie kunnen zo’n sonde krijgen. “Vanwege onze ervaring en ‘creativiteit’ met sondes, worden inmiddels regelmatig patiënten vanuit andere Nederlandse ziekenhuizen verwezen als het daar niet lukt om deze sondes te plaatsen.”

Grote verschillen tussen ziekenhuizen

Recent onderzoek laat zien dat er tussen ziekenhuizen grote verschillen zijn in de zorg rond PEG-plaatsingen. Het Catharina Ziekenhuis probeert al jaren op een zo patiëntvriendelijke en kosteneffectieve manier PEG-sondes te plaatsen.

Om die reden is in 2008 al een speciaal team opgericht dat zich bezig houdt met zorgverbetering rond PEG-sondes. Dat team bestaat uit een MDL-arts, een PEG-verpleegkundige, endoscopie-verpleegkundige, diëtist, transferverpleegkundige en verpleegkundige neurologie/MDL. Patiënten ondergaan de plaatsing bijna altijd onder sedatie tijdens een dagbehandeling. Dat komt door korte lijnen met de verwijzers – belangrijk voor tijdige plaatsing – en ruime ervaring van de afdeling anesthesie met dit type patiënten. Ook de feedback van patiënten zelf speelt een belangrijke rol in de verbetercyclus.

Erkenning voor de inzet

Door de gedreven inzet van professionals uit verschillende disciplines werd er de afgelopen jaren ook onderzoek rond PEG-zorg gedaan. Dit leidde in 2019 tot de promotie van dr. Denise Strijbos van het Catharina Ziekenhuis en het verder ontwikkelen van innovaties. “De registratie in het Topklinisch Zorgregister is een teken van erkenning voor de inzet van iedereen die met PEG-zorg te maken heeft in ons ziekenhuis”, aldus Gilissen.

Om opgenomen te worden in het Topklinisch Zorgregister wordt de geboden zorg beoordeeld door een toetsingscommissie, bestaande uit medische experts, medisch specialisten en patiëntenverenigingen. Het gaat in alle gevallen om zorg voor complexe aandoeningen.

Ook het Catharina Kanker Instituut, het Obesitascentrum en het HIV-behandelcentrum zijn opgenomen in het Topklinisch Zorgregister. Net als de afdelingen Gynaecologische oncologie, Vaatchirurgie, Gynaecologie (endometriose), Neurologie, Crohn & Colitis centrum (MDL) en Urologie.

© 2022 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden