HPV-zelftest voor álle vrouwen verlaagt drempel bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

De Gezondheidsraad heeft het advies afgegeven om álle vrouwen een zelftest te sturen voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Een mooie stap om de drempel voor deelname aan het onderzoek te verlagen, vindt gynaecoloog prof. Dr. Ruud Bekkers.

“Uit onderzoek is gebleken dat steeds minder vrouwen deelnemen aan het bevolkingsonderzoek, omdat veel vrouwen het maken van een uitstrijkje bij de huisarts vervelend vinden. Door alle vrouwen een zelftest te sturen wordt dat ongemak weggehaald en kunnen naar verwachting meer vrouwen met een voorstadium van baarmoederhalskanker worden opgespoord. Er sterven nog altijd 200 vrouwen per jaar aan deze ziekte. En dat getal moet omlaag”, zegt gynaecoloog prof. dr. Ruud Bekkers.

Preventie
Bekkers zet zich al meer dan 20 jaar in om baarmoederhalskanker te voorkomen. Zo maakte hij zich  sterk voor de HPV-vaccinatie van 12-jarigen en blijft hij aandacht vragen voor de screening van vrouwen op deze vorm van kanker. “De zelftest is een goede ontwikkeling en ik heb de Gezondheidsraad daarin dan ook positief geadviseerd. De laatste decennia zijn er weinig verbeteringen geboekt in de overleving van diverse soorten gynaecologische kanker waaronder baarmoederhalskanker. Terwijl de mogelijkheden tot preventie zijn toegenomen! Dus juist bij het voorkomen van gynaecologische kanker zie ik mogelijkheden. Dat moet verder uitgebouwd worden in Nederland. De zelftest past hier naadloos in.”

Zelftest
Vanaf hun dertigste jaar krijgen vrouwen elke vijf jaar een oproep om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Vrouwen die niet naar de huisarts willen voor een uitstrijkje, hadden al de mogelijkheid een zelftest aan te vragen. “De zelftest wordt al sinds 2017 aangeboden. Met de zelftest kunnen vrouwen thuis wat slijm afnemen uit hun vagina en opsturen naar het laboratorium. Daar wordt het slijm getest op aanwezigheid van het humaan papillomavirus (hpv), het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Door deze test nu standaard naar alle vrouwen op te sturen, verwacht ik dat de drempel om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek wordt verlaagd”, aldus Bekkers. Hij benadrukt dat wanneer de zelftest positief is, het maken van een uitstrijkje bij een huisarts alsnog noodzakelijk is. “De test geeft aan of vrouwen HPV bij zich dragen, de test toont niet aan of er afwijkende cellen te zien zijn in de baarmoederhals.”

Verder verbeteren
De Gezondheidsraad wil naast het opsturen van een zelftest, het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ook op andere punten verbeteren. Zo wil de Adviesraad onderzoeken of de ingestuurde monsters op een snellere manier kunnen worden beoordeeld. “Nu worden alle uitstrijkjes nog handmatig onderzocht. Een computer kan wellicht eerst een selectie maken van mogelijk afwijkende cellen in een monster. Worden er afwijkingen geconstateerd, dan kunnen we het monster alsnog handmatig controleren”, legt Bekkers uit. Tot slot wil de Gezondheidsraad onderzoeken of het aantal doorverwijzingen die achteraf niet nodig bleken, omlaag kunnen. Bekkers: “Dat kan door te kijken naar verschillende typen HPV en de bijbehorende risico’s op baarmoederhalskanker. Dat kan ervoor zorgen dat vrouwen niet ‘onnodig’ belast worden met ongerustheid en onderzoek in het ziekenhuis.”

© 2021 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden