Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven

040 - 239 91 11

Radiotherapie bij huidkanker (Folder)

U bent door uw arts verwezen naar de afdeling Radiotherapie voor een bestralingsbehandeling. We gaan u bestralen voor uw huidkanker. In deze folder leest u meer over de bestralingen.

Wat is radiotherapie?

Radiotherapie is bestraling van kanker. Het doel van bestraling is om kankercellen te doden en gezonde cellen zoveel mogelijk te sparen.

Hoe wordt u bestraald?

Bij u passen we uitwendige bestraling toe. Dit gebeurt met een bestralingstoestel. Een bestralingstoestel noemen wij een lineaire versneller. Uw huid wordt bestraald met elektronenstraling. Elektronenstraling komt niet diep in het lichaam. Deze straling gebruiken we bij kanker in de huid.  

Hoe werkt bestraling?

Bestraling maakt het DNA in de cel kapot. Als het DNA kapot is, kunnen cellen niet meer delen en gaan ze dood. Gezonde cellen zijn minder gevoelig voor bestraling dan kankercellen. Gezonde cellen herstellen meestal goed na bestraling, kankercellen herstellen niet en gaan dood.

De eerste keer dat u op de afdeling Radiotherapie komt

Kennismaking met uw radiotherapeut

Een radiotherapeut is een bestralingsarts. Uw radiotherapeut bespreekt in het eerste gesprek met u:

• de behandelmogelijkheden;
• het doel van de bestraling;
• het aantal bestralingen;
• het verloop van de bestraling;
• de mogelijke bijwerkingen.

Uw radiotherapeut wil ook tijdens uw behandeling weten hoe het met u gaat. Daarom ziet u uw radiotherapeut een of meerdere keren tijdens de bestralingsbehandeling.

De voorbereidingen op de bestraling

Voordat u kunt beginnen met de bestraling zijn 2 voorbereidingen nodig. Deze 2 voorbereidingen gebeuren op dezelfde dag;

1. In de moulagekamer bepalen we uw houding en maken we enkele hulpmiddelen, bijvoorbeeld een masker.
2. Daarna maken wij een CT-scan. De beelden van de CT-scan gebruiken we om een bestralingsplan te maken. U komt voor het maken van de scan op een tafel te liggen. Hoe u op tafel komt te liggen, is afhankelijk van de plek die wij gaan bestralen. De afspraak op de CT-scan duurt ongeveer 15 minuten. U krijgt geen contrastmiddel toegediend

Als deze voorbereidingen klaar zijn, maken we een bestralingsplan. Het maken van het bestralingsplan kost tijd. De bestralingen beginnen ongeveer twee weken na de eerste voorbereidingen.

Bestralingen

Voor een bestralingsbehandeling komt u naar het ziekenhuis. Dit zijn meestal tussen de 6 en 10 bestralingen, die u in 3 tot 6 weken krijgt. Per persoon kan de behandeling verschillen. Dit hangt onder andere af van de kenmerken van de huidtumor, uw leeftijd, conditie en het stadium van uw ziekte. De behandeling wordt voor u op maat gemaakt.

De bestralingen

Een radiotherapeutisch laborant, dat is een medewerker van het bestralingstoestel, komt u ophalen in de wachtruimte. Bij de eerste bestraling krijgt u extra uitleg van de radiotherapeutisch laborant over wat er gaat gebeuren:

• U gaat op de behandeltafel liggen.
• De radiotherapeutisch laboranten zorgen ervoor dat alles heel precies ingesteld wordt. U ligt in dezelfde houding op tafel als bij de CT-scan.
• De hulpmiddelen plaatsen wij op de huid waar we bestralen. Deze hulpmiddelen zijn voor u op maat gemaakt.
• Het is belangrijk om stil te blijven liggen.
• Nu kunnen we beginnen met de bestraling.
• Tijdens de bestraling bent u alleen in de ruimte. De radiotherapeutisch laboranten kunnen u zien en horen. U hoort alleen het geluid van het bestralingstoestel. U voelt niets van de bestraling.
• We kunnen altijd het bestralingstoestel stilzetten en de bestraling stoppen, als u bijvoorbeeld moet hoesten.
• Als de bestraling klaar is stopt het bestralingstoestel vanzelf.
• In totaal bent u ongeveer 20 minuten in de bestralingsruimte.

Door de bestraling wordt u niet radioactief. Op het moment dat het toestel stopt, is de straling weg. Er is dan geen straling meer voor u en uw omgeving.

Mogelijke bijwerkingen

Tijdens en na de bestralingsperiode kunt u last krijgen van bijwerkingen. Niet iedereen krijgt bijwerkingen en deze kunnen bij iedereen anders zijn. Meestal krijgt u niet meteen last van bijwerkingen, maar pas na een paar weken. Als iets niet duidelijk is, vraag het dan aan uw radiotherapeut of aan de radiotherapeutisch laboranten.

Vermoeidheid

U kunt moe worden van de bestraling. Dit kunt u ook nog voelen als alle bestralingen klaar zijn. Dit gaat bijna altijd na enkele weken tot maanden vanzelf over.

Tips bij vermoeidheid:

• Probeer te bewegen, denk aan wandelen of sporten.
• Doe de dingen die u normaal ook doet, maar wel rustig.
• Zorg dat beweging en rust goed verdeeld is.

Haaruitval

Als er bestraald wordt op een huid met haargroei valt uw haar daar uit. Dat gebeurt niet meteen na het starten van de behandeling. Na ongeveer twee weken bestralen ontstaat de haaruitval.  

Reactie van de huid

Soms ontstaat er jeuk of een branderig gevoel in de huid. Ook kan de huid door de bestraling rood kleuren. Die roodheid verdwijnt meestal vanzelf binnen 3 weken na de bestraling. Bij mensen die snel bruinen door de zon, treedt door bestraling soms ook een bruine verkleuring van de huid op. Deze bruine kleur wordt na de bestraling steeds lichter, maar kan soms wel een jaar zichtbaar blijven.

De felste huidreactie ontstaat meestal aan het eind van de behandeling of in de week erna. De huid kan zelfs stuk gaan. Ook felle huidreacties genezen volledig binnen enkele weken na het einde van de bestraling.

Tips huidreactie

Als u huidreacties ziet of voelt, overleg dan met uw radiotherapeut of de radiotherapeutisch laborant op het bestralingstoestel. Onderstaande tips gelden wanneer u aan uw huid geen reacties ziet of voelt;

• U mag zwemmen, in bad, in een hottub of naar de sauna, maar dan wel van korte duur.
• Douchen: u mag zachte zeep gebruiken.
• Trek geen stugge kleding aan over het bestraalde gebied.
• Probeer bij jeuk niet te krabben. Als u jeuk heeft, zeg het tegen uw radiotherapeut of radiotherapeutisch laborant.
• U mag de bestraalde huid insmeren met een koelende crème. Bij de drogist of apotheek zijn de onderstaande producten te kopen. Het ene product is niet duidelijk beter dan het ander.
  • Cetomacrogol crème
  • Bepanthen crème
  • Calendula crème
  • Aloevera crème of gel
  • Flamigel
• U mag deodorant buiten het bestraalde gebied gebruiken.
• Zonlicht op bestraalde huid geeft extra irritatie. Probeer zonlicht op de bestraalde huid te vermijden of gebruik als het niet anders kan een zonnebrandcrème met factor 50 op de bestraalde huid.

Nazorg en Resultaten

De eerste weken na de behandeling zal de bestraalde huid er nog lelijk uitzien. Pas na enkele maanden wordt duidelijk of de huidtumor volledig weg is. Drie maanden na uw behandeling komt u nog 1 keer op controle bij uw radiotherapeut om het resultaat van de behandeling te bespreken. Het is erg belangrijk dat u na de behandeling ook onder controle blijft bij de arts die u voor de bestralingsbehandeling verwezen heeft. Houd dit zelf goed in de gaten.

Afspraken

Uw bestralingsafspraken plannen we na uw eerste consult. Uw afspraken zijn zichtbaar in Mijn Catharina. Deze kunnen nog veranderen, controleer de afspraken regelmatig in MijnCatharina. Om uzelf te kunnen aanmelden bij de afdeling Radiotherapie, heeft u een geldig legitimatiebewijs nodig.

Verhinderd

Kunt u om dringende redenen niet naar uw afspraak komen? Geef dit dan zo snel mogelijk door aan de afdeling Radiotherapie. Wij zijn op werkdagen tijdens kantooruren bereikbaar.

Voorlichtingsvideo’s

Voor voorlichtingsvideo’s van de afdeling Radiotherapie kijkt u op www.catharinaziekenhuis.nl en zoekt u op ‘Voorlichtingsvideo’s Radiotherapie’ in de zoekbalk.

Infopunt Leven met kanker

In de hal van het Catharina Kanker Instituut is een informatiepunt ingericht. Hier kunt u terecht als u extra informatie over nazorg wilt ontvangen. In dit informatiepunt zitten vrijwilligers van inloophuis de Eik die u graag helpen of een praatje met u maken. Meer informatie leest u op de website van het Infopunt (https://www.catharinaziekenhuis.nl/infopunt-leven-met-kanker/).

De griepprik

De griepprik of andere vaccinaties kunt u gewoon tijdens en na de radiotherapie laten zetten. Als u koorts heeft of allergisch bent voor de vaccinatie dan neemt u de prik niet.

Ter beschikking stellen gegevens aan derden

Medische gegevens worden alleen anoniem aan derden verstrekt, zoals overheidsinstanties en zorgverzekeraars. In sommige gevallen worden deze gegevens voorzien van een code, zoals bij de Nederlandse Kankerregistratie. Hierbij wordt informatie verstrekt over de ziekte, de behandeling en het verloop van de behandeling bij kankerpatiënten. Registratie is een belangrijk instrument voor het verkrijgen van inzicht in het vóórkomen en behandelen van ziekten. Als u niet wilt dat uw gegevens worden gebruikt, kunt u dit kenbaar maken bij uw behandelend arts. De arts maakt een aantekening in uw medisch dossier dat uw gegevens niet worden geregistreerd.

Medische gegevens

De gegevens over uw behandeling worden permanent bewaard. Uw huisarts en uw specialisten houden we op de hoogte van uw behandeling. Ook wanneer u op het spreekuur komt, stuurt uw radiotherapeut indien nodig een bericht naar uw huisarts en de medisch specialisten bij wie u bekend bent.

Daarnaast houdt de Regionale Kankerregistratie bij hoe vaak en waar de verschillende vormen van kanker in Nederland voorkomen. Ook worden de behandelingsresultaten geregistreerd. Het uiteindelijke doel is om met deze gegevens de behandeling van mensen met kanker te verbeteren.

Zonder uw uitdrukkelijk schriftelijke toestemming wordt door uw radiotherapeut geen informatie verstrekt aan anderen dan uw huisarts, specialist(en) en Regionale Kankerregistratie (dus niet aan controlerend artsen, bedrijfs-, of keuringsartsen).

Opleidingsziekenhuis

Het Catharina Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Wij leiden artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners op. Dit betekent dat ook een zorgverlener in opleiding uw behandeling, onderzoek of operatie kan uitvoeren. Maar dit is niet altijd zo. Uw veiligheid staat altijd bij ons voorop. Als een zorgverlener in opleiding u helpt, werkt deze altijd onder begeleiding van een gediplomeerd zorgverlener. Als u niet wilt dat een zorgverlener in opleiding u helpt, dan kunt u dit met uw arts bespreken.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, aarzel dan niet om deze met uw radiotherapeut te bespreken.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 9111
www.catharinaziekenhuis.nl

Afdeling Radiotherapie
040 – 239 6400

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Radiotherapie vindt u op www.catharinaziekenhuis.nl/radiotherapie