Orgaansparende behandeling bij endeldarmkanker

Orgaansparende behandeling in het kort

• Bij endeldarmkanker kan door het combineren van verschillende behandeltechnieken het orgaan (de endeldarm) behouden blijven.
• Behandelingen die worden toegepast zijn radiotherapie (bestraling), combinatie van chemotherapie en radiotherapie, inwendige operatie.
• Als de behandeling goed werkt, kan een operatie worden uitgesteld of misschien zelfs helemaal voorkomen.
• Regelmatige controles zijn belangrijk om te kijken of de tumor wegblijft.
• Het Catharina Ziekenhuis is gespecialiseerd in deze behandeling.

Wat is een orgaansparende behandeling?

Bij een orgaansparende behandeling haalt de chirurg de endeldarm niet weg. De tumor wordt eerst behandeld met bestraling en/of chemotherapie. Soms verdwijnt de tumor helemaal of wordt hij veel kleiner. Zo kan een operatie waarbij de volledige endeldarm verwijderd moet worden, voorkomen worden.

Uit onderzoek blijkt dat mensen na een succesvolle orgaansparende behandeling een zelfde goede uitkomst hebben dan bij een operatie en dat vaak een betere kwaliteit van leven wordt gehaald. Binnen het Catharina Ziekenhuis  wordt veel onderzoek gedaan naar deze orgaansparende behandeling. Zo komen we steeds beter te weten bij welke patiënten deze behandeling succesvol kan zijn.

Wanneer is een orgaansparende behandeling mogelijk?

Als de tumor helemaal weg is – Na bestraling of combinatie van chemotherapie en radiotherapie verdwijnt de tumor soms helemaal. Dit noemen we een complete respons. De patiënt volgt dan een zogenaamd Wait-and-See-traject. Hierbij controleert de arts regelmatig of de tumor wegblijft, met een kijkonderzoek (endoscopie) en MRI-scans.

Als de tumor kleiner is geworden – Soms is de tumor wel kleiner geworden, maar nog niet helemaal weg. Er is dan nog een klein restje tumor. Ook in dat geval kan de arts samen met de patiënt kiezen voor een extra plaatselijke behandeling. Daarmee kan de endeldarm soms behouden blijven.

Voorbeelden van deze extra behandelingen zijn:

• Inwendige bestraling (contacttherapie of brachytherapie)
• Lokale operatie waarbij met een flexibele buis via de anus alleen het kleine restje tumor wordt weggehaald (TAMIS-operatie).

Ook na deze behandelingen volgt het Wait-and-See-traject, met regelmatige controles.

Wanneer is toch een operatie nodig?

Voor sommige patiënten is een operatie waarbij de endeldarm verwijderd wordt toch noodzakelijk om de tumor in zijn geheel te kunnen verwijderen. Dit kan bijvoorbeeld een operatie zijn waarbij nog een nieuwe aansluiting van de darm nodig is. Soms is dan een tijdelijke stoma noodzakelijk. Het kan echter ook nodig zijn dat de hele endeldarm inclusief de kringspier moet worden verwijderd. Dan krijgen patiënten een permanente stoma.

Als er eerst een orgaansparende behandeling mogelijk is, bestaat er nog een kans dat tijdens de controles blijkt dat de tumor is teruggekeerd. Dan is in veel gevallen een operatie nodig waarbij (een deel van) de endeldarm moet worden verwijderd.

Wat zijn de voordelen van orgaansparend behandelen?

• Betere kwaliteit van leven
• Minder kans op ernstige darm- en plasklachten
• Minder kans op seksuele klachten
• Vermijden van een stoma, al kan een stoma juist ook verlichting bieden.

Wat zijn de nadelen van orgaansparend behandelen?

• De kans op terugkeer van de tumor in de darm
• Frequentere controles in het ziekenhuis
• De kans op aanhoudende darmklachten komen ook voor bij een orgaansparend traject

Het Catharina Ziekenhuis: gespecialiseerd in orgaansparende behandeling

Het Catharina Ziekenhuis is gespecialiseerd in het behandelen van endeldarmkanker, ook met orgaansparende technieken. Het ziekenhuis is een landelijk verwijscentrum. Elk jaar komen er veel patiënten met complexe vormen van endeldarmkanker. Dankzij de ruime ervaring en expertise behoren de behandelresultaten tot de beste wereldwijd.

Onderzoek naar orgaansparende behandeling

Het Catharina Ziekenhuis doet veel wetenschappelijk onderzoek naar orgaansparende behandeling van endeldarmkanker. Zo lopen momenteel de volgende onderzoeken:

• STARTREC-3-studie: onderzoekt of een combinatie van korte bestralingsschema’s en extra behandelingen de kans op een succesvolle orgaansparende behandeling vergroot.
• OPAXX-studie: onderzoekt of patiënten met een kleine tumorrest na bestraling nog een grote operatie kunnen vermijden.
• MENDIT–2-studie: kijkt of het helpt om mensen met een agressieve vorm van endeldarmkanker vóór de bestraling een extra chemotherapie te geven, zodat de tumor beter krimpt en de kans groter wordt dat hij helemaal verdwijnt. Daarnaast hebben deze patiënten een grotere kans op uitzaaiingen vanwege de lokaal gevorderde endeldarmkanker. Met het toevoegen van chemotherapie hopen we dat die kans ook minder groot wordt.