Gezonde voeding voor ouderen

Diëtetiek Geriatrie
Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven
040 - 239 91 11
Catharina een Santeon ziekenhuis

Gezonde voeding voor ouderen

Gezonde voeding is in combinatie met beweging erg belangrijk. Als u ouder wordt, kunt u kwetsbaarder worden. Dit kan bijvoorbeeld door gezondheidsproblemen, omdat u minder beweegt of minder eetlust hebt. In deze folder leest u meer informatie over gezonde voeding. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor u anders kan zijn dan hier beschreven is.

Wat is belangrijk in voeding?

Uw lichaam heeft voldoende voedingsstoffen nodig om goed te kunnen functioneren. Het voedingscentrum beschrijft in de schijf van 5 welke voedingsmiddelen belangrijk zijn om voldoende binnen te krijgen afhankelijk van uw leeftijd.

Tabel 1: Dagelijkse aanbevolen hoeveelheden schijf van 5 vanaf 70 jaar

Voedingsmiddel Vrouwen Mannen
Groenten 250 gram 250 gram
Fruit 2 porties 2 porties
Bruine of volkoren boterhammen 3-4 sneden 4-6 sneden
Volkoren graanproducten/aardappels 3 opscheplepels of 3 aardappelen 4 opscheplepels of 4 aardappelen
Vis/peulvruchten/vlees 1 portie 1 portie
Ongezouten noten 15 gram 15 gram
Zuivel 4 porties 4 porties
Kaas 40 gram 40 gram
Smeer- en bereidingsvetten 55 gram 35 gram
Vocht 1,5 tot 2 liter 1,5 tot 2 liter

Bij ondervoeding heeft het lichaam een tekort aan voedingsstoffen. Het lichaam gebruikt dan reservevoorraden in vet- en spierweefsel. Dit kan zorgen voor meer belemmeringen in de dagelijkse activiteiten. Daarnaast geeft het een grotere kans op vallen. Andere gevolgen zijn onder andere: vermoeidheid, grotere kans op complicaties en minder snel herstel bij ziekte. Daarom is het belangrijk voldoende energie en eiwitten binnen te krijgen. Energie is de brandstof die ons lichaam laat werken. Als u minder energie binnen krijgt dan u verbruikt, valt u af. Eiwitten zijn de bouwstenen voor alle lichaamscellen. Eiwit speelt daarom een belangrijke rol bij spieropbouw, herstel na ziekte of operatie en bij wondherstel.

In de folders energierijke voeding en eiwitrijke voeding leest u meer voor tips en dieetadviezen.

Bewegen

Eiwitrijk eten is niet het enige dat belangrijk is om de spieren sterk te houden. Het is ook belangrijk voldoende te bewegen. Probeer twee keer per week spier- en botversterkende oefeningen te doen gecombineerd met balans oefeningen. Bij spierversterkende oefeningen kunt u denken aan het tillen van iets zwaars zoals een flesje gevuld met water of arm- en been oefeningen op de stoelfiets/hometrainer. Bij botversterkende oefeningen kunt u denken aan wandelen, traplopen of dansen. Balansoefeningen zijn bijvoorbeeld een voorwerp van de grond rapen of op één been staan. Vraag eventueel advies aan een fysiotherapeut.

Neem op tijd contact op

Sta één keer per maand op een vast tijdstip op de weegschaal. Noteer uw gewicht om een verloop te kunnen zien. Als u onbedoeld meer dan 5% in 1 maand of meer dan 10% in 6 maanden afvalt, ga dan langs bij de huisarts. Trek ook aan de bel wanneer uw kleding losser gaat zitten of uw sieraden ineens los om uw pols zitten, ook dit kan duiden op gewicht/spiermassa verlies. De huisarts kan u bijvoorbeeld doorverwijzen naar een diëtist, bij u in de buurt.

Hoe kunt u zelf de regie houden?

  1. Kijk naar uw persoonlijke situatie.
    Iedereen heeft een andere gewoontes. Wanneer iemand u adviezen geeft die niet bij uw gewoontes passen, wordt uw zelfstandigheid aangetast. Bijvoorbeeld wanneer iemand vegetarisch is, maar toch wordt geadviseerd wat meer vlees te eten om de eiwitinname te verhogen. Bespreek uw leef- en eetgewoontes met uw familie en/of zorgverleners (diëtist, huisarts, fysiotherapeut, logopedist). Een op maat gemaakt advies, rekening houdend met uw persoonlijke situatie voelt prettiger en vergroot de kans dat u het positief ervaart.
  2. Durf hulp te vragen
    Hulp vragen is niet voor iedereen even makkelijk. Hulp vragen kan het gevoel geven, afhankelijk van iemand te zijn. Hulp kan er juist voor zorgen, dat u zelf de regie in eigen hand houdt. U bepaalt wat er gebeurt, u hebt uiteindelijk de leiding. Met informatie/tips van hulpverleners kunt u vaak betere keuzes voor uzelf maken.
  3. Er zijn meer oplossingen dan u denkt
    Lukt het boodschappen doen niet meer zelf? Heeft u geen zin meer om te koken? Ook hiervoor zijn goede tips, waar je alleen achter komt door hulp te vragen. Misschien heeft u al een contactpersoon in de zorg, zo niet kunt u uw vragen stellen aan uw huisarts of bij het wijkteam in uw gemeente.
    Denkt aan tips zoals: de boodschappen laten bezorgen, voor twee dagen koken, een maaltijd servicebedrijf maaltijden laten brengen, in een buurthuis/verzorgingshuis gezamenlijk eten/koken.

Opleidingsziekenhuis

Het Catharina Ziekenhuis is een opleidingsziekenhuis. Wij leiden artsen, verpleegkundigen en andere zorgverleners op. Dit betekent dat ook een zorgverlener in opleiding uw behandeling, onderzoek of operatie kan uitvoeren. Maar dit is niet altijd zo. Uw veiligheid staat altijd bij ons voorop. Als een zorgverlener in opleiding u helpt, werkt deze altijd onder begeleiding van een gediplomeerd zorgverlener. Als u niet wilt dat een zorgverlener in opleiding u helpt, dan kunt u dit met uw arts bespreken.

Vragen

Heeft u vragen over deze folder? Neem dan contact op met de polikliniek Diëtetiek.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Polikliniek Diëtetiek
040-2398869

Polikliniek Klinische geriatrie
040 – 239 51 50

© 2022 Catharina Ziekenhuis - Alle rechten voorbehouden