Michelangelolaan 2
5623 EJ Eindhoven

040 - 239 91 11

PET/CT-scan met 18F-FDG ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling (Folder)

U heeft binnenkort een afspraak voor een PET/CT-scan met 18F-FDG op de afdeling Nucleaire geneeskunde in het Catharina Ziekenhuis. De gegevens die verzameld worden met dit onderzoek worden op de afdeling Radiotherapie gebruikt om het bestralingsplan te maken voor uw radiotherapiebehandeling. Het is goed om u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan hier is beschreven.

Wat is een PET/CT-scan en waarom wordt deze gemaakt ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling?

Het PET/CT onderzoek combineert twee technieken: de PET-scan (Positron Emissie Tomografie) en de CT-scan (Computer Tomografie). Deze technieken vullen elkaar aan om zo meer informatie te geven over uw lichaam.

De PET-scan geeft informatie over de stofwisseling van weefsels. Dit betekent dat de scan kijkt naar hoe cellen in uw lichaam werken en of er veranderingen zijn. De CT-scan maakt gebruik van röntgenstraling en maakt gedetailleerde beelden van de structuur van uw lichaam, zoals organen en weefsels.

Voor dit onderzoek krijgt u via een infuus een kleine hoeveelheid radioactieve stof toegediend – 18F-Fluorodeoxyglucose (18F-FDG). Deze radioactieve stof zendt gedurende korte tijd straling uit. De PET/CT-scanner registreert deze straling en verwerkt deze tot een zichtbaar beeld. De toegediende hoeveelheid radioactieve stof is zo klein dat u en uw omgeving hiervan geen nadelige gevolgen ondervinden.

Op basis van de verkregen beelden bepaalt de radiotherapeut, oftewel de bestralingsarts, welk gebied bestraald moet worden en welk weefsel bespaard moet worden, bijvoorbeeld gezond weefsel. Met behulp van een computerprogramma stellen we het meest geschikte bestralingsplan op, dat specifiek voor u is afgestemd.

Bij verhindering

Een PET/CT-scan is een kostbaar onderzoek. Als u verhinderd bent, dient u dat minstens twee werkdagen voor het onderzoek te melden bij de afdeling Radiotherapie. Het is belangrijk dat u op tijd aanwezig bent, anders kan het onderzoek niet doorgaan. Aan onze kant kan er een vertraging ontstaan indien de radioactieve stof niet op tijd aanwezig is. We proberen u hierover uiteraard ook op tijd te informeren.

Voorbereiding

Het is belangrijk dat u de aanwijzingen in deze folder nauwkeurig opvolgt. Als u niet of onvoldoende voorbereid bent, dan kan het onderzoek niet doorgaan. Aan de hand van de PET/CT-scan brengen we de suikerstofwisseling in het lichaam in beeld . Als er vóór het onderzoek te veel suiker in uw lichaam aanwezig is, wordt de scan onduidelijk. Daarom zijn er voorbereidingen en gelden er speciale aanwijzingen voor patiënten met suikerziekte.

Heeft u suikerziekte? Leest u dan óók de informatie onder het kopje ‘Extra voorbereiding voor patiënten met suikerziekte’.

Het kan zijn dat u na de PET/CT-scan nog een aanvullende CT-scan met contrastmiddel moet ondergaan op de afdeling Radiotherapie. Als dit het geval is, communiceren we dit voorafgaand aan de onderzoeksdag met u. Voor het toedienen van het contrastmiddel zijn aanvullende maatregelen nodig. Deze worden beschreven onder het kopje ‘Gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s)’. Meer informatie over de CT-scan met contrastmiddel op de afdeling Radiotherapie, vindt u op: https://www.catharinaziekenhuis.nl/patientenfolders/ct-scan-met-contrastvloeistof-rth-016/.

Het is belangrijk dat u de voorbereidingen in deze folder zorgvuldig opvolgt. Als u namelijk niet of onvoldoende voorbereid bent, kan het onderzoek niet doorgaan.

• U mag vanaf zes uur voor het onderzoek niet meer eten. Dit geldt ook voor sondevoeding.
• De dag vóór en de dag van het onderzoek mag u zich niet zwaar lichamelijk inspannen.
• Vanaf zes uur voor uw onderzoek mag u alleen water of koffie en thee zonder melk, suiker of andere zoetstoffen drinken. Andere dranken zijn niet toegestaan.
• In de twee uur voor uw afspraak moet u één liter water drinken. Dit zijn ongeveer zes glazen.
  • Het gebruik van verdikkingsmiddel is niet toegestaan. Indien u niet kunt drinken zonder het gebruik van verdikkingsmiddel, dan blijft u vanaf 6 uur vóór het onderzoek volledig nuchter.
  • U kunt thuis alvast beginnen met drinken.
  • U mag gewoon plassen.
• Als u medicijnen gebruikt, dan kunt u deze innemen zoals u gewend bent.
  • Als u ontstekingsremmende medicijnen (NSAID’s) gebruikt en na de PET/CT-scan aanvullend een CT-scan met contrastmiddel moet ondergaan op de afdeling Radiotherapie, leest u dan ook de informatie onder het kopje ‘Gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s)’.
• Als u een infuus heeft, mag er vanaf minimaal zes uur voorafgaand aan het onderzoek geen glucose bevattende vloeistof toegediend worden.
• Kleed u warm aan. Het is belangrijk dat u het niet koud heeft als u aan het onderzoek begint.
• Draag kleding met zo min mogelijk metalen onderdelen zoals rissluitingen, metalen knopen en een beha zonder beugel.
• Draag geen sieraden en doe piercings uit.
• Indien u in de afgelopen 14 dagen een röntgenonderzoek met drinkbaar contrastmiddel heeft ondergaan, meldt u dit dan aan de afdeling Radiotherapie.
• Indien u engtevrees heeft, meldt u dit dan aan de polikliniek Nucleaire geneeskunde.
• Bent u (mogelijk) zwanger of geeft u borstvoeding? Neem dan contact op met de polikliniek Nucleaire geneeskunde.

Extra voorbereiding voor patiënten met suikerziekte

Bent u suikerpatiënt? Neem dan zo spoedig mogelijk contact op met de polikliniek Nucleaire geneeskunde. Er gelden extra voorbereidingen voor u rondom het gebruik van uw medicatie. Daarnaast moet uw bloedsuiker op de afspraaktijd lager zijn dan 10 mmol/L om de PET/CT-scan door te kunnen laten gaan.

Gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s)

24 uur vóór en 24 uur na de toediening van de jodiumhoudende contrastvloeistof, moet het gebruik van bepaalde pijnstillers (NSAID’s) gestaakt worden. NSAID’s zijn pijnstillers met een ontstekingsremmende werking, die in combinatie met jodiumhoudende contrastvloeistof uw nierfunctie kunnen verslechteren.

Lijst van NSAID’s  

Het onderzoek

U meldt zich 15 minuten voor uw afspraaktijd bij de balie van de polikliniek Nucleaire geneeskunde. Als u aan de beurt bent, komt een medisch nucleair werker (laborant van de afdeling Nucleaire geneeskunde) u ophalen in de wachtkamer. In de voorbereidingsruimte komt u in een comfortabele stoel te zitten die naar uw wensen kan worden ingesteld.

Er wordt een infuusnaald ingebracht in uw arm. Uw bloedsuikerwaarde wordt gemeten. Als deze goed is, wordt via het infuus de radioactieve stof toegediend. U merkt niets van de ingespoten radioactieve stof. U wordt er niet slaperig van en het beïnvloedt uw rijvaardigheid niet. De radioactieve stof moet ongeveer 1 uur inwerken. Het is belangrijk dat u tijdens de inwerktijd van de radioactieve stof zo stil mogelijk in de stoel blijft zitten en niet praat. U mag eventueel wel naar muziek luisteren via onze radio of uw eigen telefoon of mp3-speler.

Afhankelijk van de reden waarom we het onderzoek bij u uitvoeren, krijgt u via het infuus mogelijk ook nog een plasmiddel toegediend. Dit is een medicijn dat ervoor zorgt dat uw nieren harder gaan werken en u vaker moet plassen. Hierdoor is het gebied rondom de blaas beter te beoordelen. U mag gewoon naar het toilet tijdens het inwerken van de radioactieve stof.

Het maken van de scan

Als de radioactieve stof is ingewerkt, maken wij in de onderzoeksruimte de PET/CT-scan. Het is belangrijk dat u metalen voorwerpen, zoals sieraden en kleding met metalen knopen of een rits verwijdert. De medisch nucleair werker die het onderzoek uitvoert, bespreekt dit met u.

Vervolgens gaat u op het onderzoeksbed liggen. De radiotherapeutische laboranten, die ook bij dit onderzoek aanwezig zijn, leggen u in de houding waarin u ook bestraald wordt. Zodra de PET/CT-scan begint, schuift het bed langzaam door de PET/CT-camera. Via een intercom kunnen wij u tijdens de scan horen en zo nodig met u praten. Het is zeer belangrijk dat u tijdens het onderzoek stil blijft liggen, omdat de scan anders mislukt.

Het maken van de scan duurt ongeveer 20 tot 30 minuten. Nadat gecontroleerd is of de scan voldoende informatie oplevert, kunt u naar huis of naar uw volgende afspraak. Het gehele onderzoek duurt ongeveer 1,5 uur. Er zijn geen risico’s of bijwerkingen aan het onderzoek verbonden.

Nazorg

Wij raden u aan om na het onderzoek de rest van de dag veel te drinken. Hierdoor raakt u de radioactieve vloeistof sneller kwijt via de urine.

Indien u contrastmiddel kreeg toegediend op de afdeling Radiotherapie, mag u geen ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s) innemen tot 24 uur na het onderzoek.

Voorlichtingsvideo’s

Voor voorlichtingsvideo’s van de afdeling Radiotherapie kijkt u op: www.catharinaziekenhuis.nl en zoekt u op ‘Voorlichtingsvideo’s Radiotherapie’ in de zoekbalk.

Vragen

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, dan kunt u deze altijd stellen aan de medewerkers van de polikliniek Nucleaire geneeskunde, uw radiotherapeut of aan de radiotherapeutisch laboranten.

Buiten werktijden kunt u voor dringende vragen over het onderzoek bellen naar het algemeen nummer van het Catharina Ziekenhuis en vragen naar de dienstdoende radiotherapeut.

Contactgegevens

Catharina Ziekenhuis
040 – 239 91 11
www.catharinaziekenhuis.nl

Polikliniek Nucleaire geneeskunde
040 – 239 86 00

Afdeling Radiotherapie
040 – 239 64 00

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Nucleaire geneeskunde vindt u op www.catharinaziekenhuis.nl/nucleairegeneeskunde

Routenummer(s) en overige informatie over de afdeling Radiotherapie kunt u vinden op www.catharinaziekenhuis.nl/radiotherapie