Tien jaar na obesitasoperatie: ‘Effect is voor de meeste patiënten blijvend’

De resultaten zijn positief. Tien tot vijftien jaar na de operatie waren de meeste patiënten nog altijd een kwart van hun lichaamsgewicht kwijt. “Wat dit onderzoek vooral laat zien, is dat een operatie als behandeling voor veel mensen echt langdurig helpt,” zegt Hofland. “Niet alleen in de eerste jaren, maar juist ook op de lange termijn. Dit laat zien dat het geen tijdelijke oplossing is. Slechts 1,7 procent van de patiënten woog na tien jaar meer dan vóór de operatie.”  

Dat effect beperkt zich niet tot de weegschaal alleen. Veel patiënten hebben na de operatie (in de meeste gevallen een maagomleiding of maagverkleining) minder last van aandoeningen die vaak samenhangen met ernstig overgewicht. Denk aan diabetes type 2, hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol en slaapapneu.

Ongeveer een derde van de patiënten raakt volledig van zulke klachten af. Daarnaast ziet bijna de helft duidelijke verbetering, bijvoorbeeld doordat minder medicatie nodig is. “In totaal gaat ongeveer tachtig procent van de patiënten erop vooruit”, zegt Hofland.

In totaal gaat ongeveer tachtig procent van de patiënten erop vooruit

Ook in het dagelijks leven merken patiënten verschil. Uit het onderzoek blijkt dat zij beter kunnen functioneren, zich fitter voelen en actiever zijn dan vóór de ingreep. De kwaliteit van leven neemt toe, zeker bij patiënten die meer gewicht verliezen. “We zien dat hoe groter het gewichtsverlies is, hoe beter mensen hun leven beoordelen.”

Dat betekent niet dat de operatie voor iedereen hetzelfde resultaat oplevert. Een kleinere groep houdt klachten of krijgt te maken met nieuwe problemen. Zo kunnen zure oprispingen (reflux) bij een deel van de patiënten optreden na bepaalde ingrepen. Bij patiënten met een maagverkleining is dat 34,3 procent. Hoe heftig die klachten zijn, verschilt enorm per persoon. Bij een maagomleiding is dat percentage een stuk lager: 11,7 procent van de patiënten rapporteert in het onderzoek refluxklachten.

Geen garantie op volledige genezing

Hofland benadrukt dat het belangrijk is om een realistisch beeld te schetsen. “Een operatie is geen garantie op volledige genezing van de ziekte obesitas. Maar voor een grote groep mensen kan het echt veel verschil maken, zowel in gewicht als in gezondheid.”

Opvallend is dat tevredenheid niet alleen afhangt van klachten. Zelfs patiënten die nog gezondheidsproblemen ervaren, zijn vaak positief over de operatie. Zij geven aan dat hun situatie duidelijk beter is dan vóór de ingreep. “Mensen kijken naar hun kwaliteit van leven als geheel”,

We moeten niet alleen kijken naar de operatie zelf, maar ook naar het hele traject daarna.

Volgens haar onderstrepen de resultaten ook het belang van goede nazorg. Sommige patiënten hebben jaren na de operatie nog begeleiding nodig, bijvoorbeeld bij het volhouden van de nieuwe leefstijl of het omgaan met andere klachten zoals buikpijn, misselijkheid, brandend maagzuur of vitaminetekort. “We moeten niet alleen kijken naar de operatie zelf, maar ook naar het hele traject daarna.”

Betere keuze voor behandeling

De uitkomsten bieden waardevolle inzichten voor nieuwe patiënten. Artsen kunnen beter uitleggen wat iemand op lange termijn kan verwachten en zo samen tot een passende keuze komen. Tegelijkertijd geeft het onderzoek aanknopingspunten om de zorg verder te verbeteren, bijvoorbeeld door extra aandacht voor patiënten bij wie het herstel minder goed verloopt.

Voor het ziekenhuis zijn de resultaten duidelijk. Bariatrische chirurgie blijkt voor veel patiënten een duurzame behandeling, met effect dat verder reikt dan alleen gewichtsverlies. Het vermindert klachten, verlaagt medicijngebruik en draagt bij aan een betere kwaliteit van leven.

De belangrijkste boodschap volgens Hofland: “Voor de meeste patiënten werkt het. En dat effect is na tien jaar nog duidelijk merkbaar. Dat is goed nieuws, maar ook een motivatie om de zorg eromheen steeds verder te verbeteren.”