Onderzoek: ziekenhuis ziet dubbel zoveel patiënten met ernstige obesitas als landelijk
In het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven heeft acht procent van alle patiënten een ernstige vorm van obesitas (een BMI van 35 of hoger). Dat is ruim twee keer zoveel als het gemiddelde in de Nederlandse samenleving. Daar kampt 3,5 procent van de bevolking met deze aandoening. Vooral de afdelingen longziekten, interne geneeskunde en orthopedie zien een bovengemiddeld aantal mensen met ernstige obesitas.
De verschillen per specialisme zijn opvallend: bij longziekten heeft 12,8 procent van de patiënten ernstige obesitas; bij interne geneeskunde 10,4 procent; en bij orthopedie 9,8 procent. Ook cardiologie, pijngeneeskunde en oogheelkunde zitten boven het ziekenhuisgemiddelde. Volgens de onderzoekers, Ephrahim Jerry, Ilse van Donkelaar en Miriam Scheurwater, onderstreept dit dat ernstige obesitas vaak voorkomt in het en niet alleen bij de bariatrische zorg.
Niet in beeld bij obesitascentrum
“We hebben van alle patiënten die in 2022 en 2023 in het ziekenhuis zijn geweest en van wie het BMI bekend was, gekeken wie er een normaal gewicht heeft, wie overgewicht heeft en wie kampt met ernstige obesitas”, zegt Scheurwater. “Daarbij hebben we de patiënten die specifiek voor een obesitasbehandeling in het ziekenhuis kwamen niet meegerekend, omdat we juist willen kijken hoeveel mensen met deze ziekte kampen die helemaal niet in beeld zijn bij ons obesitascentrum.”
De studie laat bovendien zien hoe vaak er wordt geopereerd in deze groep. In twee jaar tijd ondergingen patiënten met ernstige obesitas 5.472 operaties. Ongeveer 13,5 procent van alle operaties was bij patiënten met een BMI van 35 of hoger. Het gaat vaak om dotterprocedures en bypassoperaties in de cardiologie en cardiothoracale chirurgie, laparoscopische galblaasoperaties in de algemene chirurgie en knie- of heupprothesen in de orthopedie.
“We hebben dit onderzoek gedaan om te achterhalen hoeveel patiënten met ernstige obesitas er rondlopen in ons ziekenhuis, terwijl zij niet behandeld worden in de obesitaskliniek. De vervolgvraag is nu: hebben deze patiënten meer zorg nodig dan patiënten die geen ernstig overgewicht hebben?”
Operatierisico’s bij obesitas
Volgens de onderzoekers kan overgewicht de zorg risicovoller maken, onder meer door slechtere wondgenezing en een hoger infectierisico. “Met de kennis uit dit onderzoek gaan we een vervolgstudie doen of er een relatie is tussen ernstige obesitas en hogere operatierisico’s. Daar kunnen we nu nog geen conclusies over trekken. Maar het is wel opvallend dat in het ziekenhuis veel meer patiënten ernstige obesitas hebben dan het gemiddelde van de Nederlandse samenleving.”
Scheurwater en haar collega-onderzoekers willen daarbij stigmatisering vermijden. “Het gaat ons niet om een waardeoordeel, maar om inzicht waarmee we patiënten beter kunnen helpen,” zegt ze. “Bijvoorbeeld door ziekenhuisbreed alerter te zijn op de risico’s en patiënten met overgewicht actiever te verwijzen naar leefstijl- of obesitaszorg.”
Het team start vervolgonderzoek met nationale databases in de cardiologie en orthopedie. Daarbij kijken de onderzoekers naar klinische uitkomsten na onder meer bypassoperaties, klepvervangingen en knie- of heupprothesen: lopen patiënten met ernstige obesitas meer risico op wondinfecties, heroperaties of versnelde slijtage van een prothese?
“De vraag is niet alleen hoeveel zorg deze patiënten nodig hebben,” zegt Scheurwater. “We willen weten wat hun uitkomsten zijn, en wat we vooraf kunnen doen om die te verbeteren.”
