Afwijkend uitstrijkje

Gynaecologie

Aan een uitstrijkje is te zien of er aanwijzingen zijn voor een voorstadium van baarmoederhalskanker. De baarmoederhals wordt in dat geval verder onderzocht door de gynaecoloog van het Catharina Ziekenhuis.

Wat is een afwijkend uitstrijkje?

De baarmoederhalscellen zien er bij een afwijkend uitstrijkje anders uit dan normaal. Meestal gaat het om cellen die niet kwaadaardig zijn, maar die op lange termijn wel kwaadaardig zouden kunnen worden.

Waarom wordt er een uitstrijkje gemaakt?

Uitstrijkjes worden gemaakt om te onderzoeken of vrouwen een voorstadium van baarmoederhalskanker hebben. Bij een normaal uitstrijkje is de kans op baarmoederhalskanker heel klein. Bij een voorstadium is er een kleine kans dat zich later baarmoederhalskanker ontwikkelt. Een eenvoudige behandeling van zo’n voorstadium kan een grote operatie voor kanker vele jaren later voorkomen.

Naast de behandeling van baarmoederhalskanker, worden in het Catharina Ziekenhuis ook de voorloperstadia goed behandeld. Deze voorloperstadia kunnen worden ontdekt met een afwijkend uitstrijkje.”

dr. Jurgen Piek Gynaecoloog-oncoloog

Uitslag van een uitstrijkje

De uitslag van dit onderzoek wordt pap genoemd en is ingedeeld in vijf groepen. Bij iedere groep hoort een advies.

  • Pap 0: Het uitstrijkje is niet goed te beoordelen. Het moet opnieuw worden gemaakt.
  • Pap 1: Een normaal uitstrijkje. De vrouw wordt over vijf jaar opnieuw uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek. Alleen als er klachten ontstaan zoals abnormaal bloedverlies is het verstandig om eerder een uitstrijkje te maken.
  • Pap 2 : Er zijn enkele afwijkende cellen te zien. Vaak herstelt dit vanzelf. Na zes maanden wordt een nieuw uitstrijkje gemaakt en als dit weer Pap 2 is, volgt een verwijzing naar de gynaecoloog.
  • Pap 3a: Er zijn licht afwijkende cellen te zien. Het is verstandig om voor verder onderzoek naar de gynaecoloog te gaan. Bij de helft van de vrouwen is een behandeling nodig.
  • Pap 3b: Er zijn meer afwijkende cellen te zien. Er volgt verder onderzoek bij de gynaecoloog en meestal is een behandeling nodig.
  • Pap 4: Er zijn ernstiger afwijkende cellen te zien. Er is onderzoek nodig en bijna altijd is er een behandeling nodig.
  • Pap 5: Deze score geeft aan dat er zeer afwijkende cellen zijn en dat er op korte termijn onderzoek en behandeling nodig is. Er kan sprake zijn van baarmoederhalskanker.

Hoe groot is de kans op een afwijkend uitstrijkje?

Van iedere 100 vrouwen zonder klachten die bij het bevolkingsonderzoek een uitstrijkje laten maken, is bij 5 het uitstrijkje afwijkend. Bij heel lichte afwijkingen van het uitstrijkje is er 10 procent kans op een voorstadium van baarmoederhalskanker. Naarmate het uitstrijkje meer afwijkend is, neemt de kans op baarmoederhalskanker toe. Zo is de kans op een voorstadium van baarmoederhalskanker bij een uitstrijkje met ernstige afwijkingen ongeveer 90 procent.

Onderzoek na een afwijkend uitstrijkje: colposcopie

De gynaecoloog kan een inwendig onderzoek uitvoeren. Ook kan deze gespecialiseerde arts de  baarmoederhals onderzoeken met een colposcopie.

Geen behandeling: afwachten

Als de gynaecoloog een behandeling niet nodig vindt, wordt het advies gegeven om het uitstrijkje later nog een keer te laten controleren, bijvoorbeeld na een halfjaar of een jaar.

Behandeling na een afwijkend uitstrijkje

De afwijking in de baarmoederhals kan door de gynaecoloog ook op de volgende manieren worden onderzocht of behandeld:

Deel deze pagina