Huidkanker

Dermatologie

Ga direct naar:

Als uw (huis)arts u vertelt dat u mogelijk huidkanker heeft, wilt u zo snel mogelijk weten wat dit voor u betekent en waar en hoe u zo goed mogelijk behandeld kunt worden. Daarom is het belangrijk dat u wordt doorverwezen naar een specialist in huidkanker. Het Catharina Ziekenhuis heeft hiervoor een gespecialiseerd huidkankercentrum. Ziekenhuizen en artsen uit het hele land verwijzen patiënten naar de dermatologen van dit huidkankercentrum.

Huidkanker? Het is niet meer vanzelfsprekend dat je fit en gezond bent!”

Claudia Striekwold is in het Catharina Kanker Instituut behandeld voor huidkanker. Bekijk haar video

Wat is huidkanker?

Huidkanker ontstaat als gewone huidcellen ontaarden in kwaadaardige cellen die ongeremd kunnen delen. De belangrijkste oorzaak van huidkanker is veel ultraviolette straling. Deze straling komt voor in zonlicht en het licht van zonnebanken. Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mensen met een blanke huid. Het begint meestal met een verandering in de opperhuid zoals:

  • Een knobbeltje dat langzaam groeit
  • Een wondje dat niet geneest
  • Een moedervlek die van kleur verandert of groeit

Er bestaan verschillende varianten van huidkanker. De meest voorkomende vormen zijn het basaalcelcarcinoom (70% van alle huidkankers), het plaveiselcelcarcinoom (20%) en de kwaadaardige moedervlek, melanoom genaamd (10%). Het melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker: het kan de diepte in groeien en kan uitzaaien naar lymfeklieren en andere organen. Het is daarom belangrijk om bij twijfel over moedervlekken en andere pigmentvlekken zo snel mogelijk naar de huisarts of naar een dermatoloog te gaan om de plek te laten beoordelen. Een melanoom is meestal groter en onregelmatiger van vorm dan een moedervlek. Een groter wordende moedervlek kan wijzen op een melanoom evenals een niet-genezend wondje of bultje. Ook goedaardige huidafwijkingen kunnen bovenstaande klachten veroorzaken. Soms is het lastig om een onderscheid te maken tussen een goedaardige of een kwaadaardige aandoening. Bij twijfel kan onderzoek onder de microscoop door een patholoog van een huidbiopt (een klein stukje weefsel) of een groter stuk huidweefsel duidelijkheid brengen.

Onderzoek bij huidkanker

De dermatoloog zal uw huid en de verdachte plek eerst met het blote oog bekijken. Daarna wordt de plek nog grondig onderzocht met een speciaal lampje waar zich een vergrootglas in bevindt, de zogenaamde dermatoscoop. Om er achter te komen of u inderdaad huidkanker heeft, wordt in de meeste gevallen een zogenaamd biopt genomen. Onder plaatselijke verdoving wordt met een soort appelboortje een stukje huid van enkele millimeters weggenomen. In bepaalde situaties (bijvoorbeeld wanneer er mogelijk sprake zou kunnen zijn van een kwaadaardige moedervlek) is het nodig om de gehele plek in zijn totaliteit te verwijderen. Dit stukje huid gaat naar het pathologisch laboratorium voor onderzoek. Aan de hand van de bevindingen bepaalt de dermatoloog welke behandeling of eventueel verder onderzoek (b.v. echo, scan) noodzakelijk is bij u.

Behandeling van huidkanker

Huidkanker kan op diverse manieren behandeld worden, afhankelijk van de soort en de plaats van de tumor. In verreweg de meeste gevallen zal de behandeling bestaan uit operatieve verwijdering van de tumor onder plaatselijke verdoving. Bij bepaalde vormen van huidkanker wordt hiervoor een speciale techniek gebruikt, Mohs micrografische chirurgie genaamd.

Wanneer de huidkanker oppervlakkig in de huid groeit, kan ook voor een behandeling met creme of voor zogenaamde fotodynamische therapie (PDT) gekozen worden. Daarnaast behoort bestraling tot de mogelijkheden als opereren niet mogelijk is of niet de voorkeur heeft. Het Catharina Ziekenhuis heeft als enige ziekenhuis in de regio het specialisme Radiotherapie. Voor een eventuele bestraling hoeft u daarom niet naar een ander ziekenhuis. Dat betekent dat alle behandelingen op onze eigen locatie uitgevoerd kunnen worden.

Melanoom

In Nederland worden per jaar ongeveer 5500 nieuwe melanomen ontdekt. Melanomen kunnen op elke leeftijd ontstaan, met een piek tussen de 30 en 60 jaar. Momenteel is de overlevingskans van alle mensen met een melanoom in Nederland ongeveer 80%. Voor patiënten met een dun melanoom zijn de vooruitzichten zo gunstig dat het niet noodzakelijk is om onder controle van hun arts te blijven. De kans op uitzaaiingen neemt toe naarmate het melanoom dikker is. De dikte van het melanoom, gemeten in millimeter door de patholoog, is bepalend voor de kans op overleving. Bij een uitzaaiing in een lymfeklier is de kans op genezing kleiner. Bij uitgebreide uitzaaiingen via het bloed in andere organen is genezing in het algemeen niet meer mogelijk. Wel kunnen medicijnen bij sommige patiënten de groei van uitzaaiingen tijdelijk afremmen en de kwaliteit van het leven verbeteren.

Zorgpad melanoom

Bij de behandeling van een melanoom in het Catharina Ziekenhuis kunnen meerdere specialisten betrokken zijn: dermatoloog (huidarts), chirurg en plastisch chirurg. Om er voor te zorgen dat de onderzoeken en behandelingen goed op elkaar afgestemd zijn, doorloopt u een zogenaamd 'Zorgpad'. Bij verdenking op een melanoom kunt u na verwijzing door uw huisarts binnen twee werkdagen een afspraak krijgen op het spreekuur van de dermatoloog om de huidafwijking te laten beoordelen. De dermatoloog kan vaak al door goed te kijken met het 'blote oog' en met een dermatoscoop (vergrootglas om dieper in de huid te kunnen kijken) een inschatting maken of er sprake is/kan zijn van een melanoom. In dat geval zal de huidafwijking zo snel mogelijk, bij voorkeur dezelfde dag nog, onder plaatselijke verdoving worden verwijderd waarna de moedervlek in het laboratorium door de patholoog microscopisch wordt onderzocht. Voor het verwijderen van de hechtingen en het bespreken van de uitslag van het onderzoek komt u binnen twee weken terug bij de dermatoloog op het huidkankerspreekuur in het Catharina Kanker Instituut, een afdeling binnen het ziekenhuis speciaal voor patiënten met allerlei vormen van kanker.

Als er onzekerheid bestaat over de uiteindelijke diagnose, zal de patholoog overleggen met collega’s in andere ziekenhuizen of er zullen nog aanvullende laboratoriumonderzoeken worden aangevraagd. Het kan dus zijn dat de uitslag nog niet bekend is bij het verwijderen van de hechtingen, maar dat betekent niet automatisch dat 'het niet goed is'. Indien de uitslag van het microscopisch onderzoek uitwijst dat er geen sprake is van een melanoom kan de behandeling in het ziekenhuis worden afgesloten. Wanneer het wel om een melanoom gaat, zal de dermatoloog het verdere behandeltraject met u bespreken.
Nadat de behandeling van uw melanoom volledig is afgerond, blijft u in de meeste gevallen gedurende minimaal 5 jaar onder controle bij de dermatoloog en/of de chirurg in het Catharina Kanker Instituut; dit controleschema zal persoonlijk met u besproken worden. Gedurende het gehele traject bestaat ook de mogelijkheid om ondersteuning te krijgen in het geval u op mentaal/sociaal gebied problemen ervaart met uw aandoening. Daarnaast is er binnen het zorgpad melanoom een physician-assistent werkzaam die voor u als aanspreekpunt voor vragen van uiteenlopende aard kan fungeren en die u van uitgebreide schriftelijke informatie over uw behandeltraject zal voorzien.

Diagnostiek

Bij de verdenking op een melanoom zal er aanvullend onderzoek plaatsvinden om een definitieve diagnose te kunnen stellen. Dat kan bestaan uit een van de onderstaande onderzoeken of een combinatie hiervan. Uw behandelend arts zal u vertellen welke onderzoeken er in uw situatie gedaan gaan worden.

  • Diagnostische excisie (wegsnijden van de verdachte moedervlek): de arts snijdt de verdachte moedervlek in eerste instantie onder plaatselijke verdoving weg met een kleine marge gezonde huid rondom om te laten onderzoeken of het gaat om een melanoom en om de dikte in millimeters van de eventuele tumor te bepalen. Op basis van deze zogenaamde Breslow-dikte wordt het melanoom in een bepaald tumorstadium ingedeeld; deze dikte bepaalt namelijk de vervolgbehandeling en de prognose.
  • Poortwachtklier procedure: vanaf tumorstadium T1b bestaat de mogelijkheid om te onderzoeken of het melanoom al uitgezaaid is naar de lymfeklieren.
  • Echografie lymfeklieren (eventueel met punctie): wanneer uw arts bij lichamelijk onderzoek zwellingen in uw oksels, liezen of hals constateert, kan door middel van echo-onderzoek bekeken worden of hierbij sprake kan zijn van uitzaaiingen van uw melanoom naar de lymfeklieren
  • CT of PET-CT-scan: afhankelijk van eventuele lichamelijke klachten of bevindingen bij (lichamelijk) onderzoek, kan er voor uw arts een reden zijn om door middel van een scan te laten onderzoeken of deze door uitzaaiingen van het melanoom veroorzaakt kunnen worden. In de praktijk blijkt dit echter zelden noodzakelijk te zijn.

Het onderzoek tijdens de diagnostiekfase levert informatie op over het klinische stadium van de ziekte. Dit houdt in: het type tumor, de grootte van de tumor, aan- of afwezigheid van uitzaaiingen (regionale lymfeklieren, dit betekent in de nabije omgeving van de huidtumor) of op afstand (bijvoorbeeld longen, lymfeklieren elders in lichaam).

Behandeling

Nadat de diagnose melanoom bij u gesteld is, volgt de werkelijke behandeling van de tumor.

Bij de behandeling die de arts u zal voorstellen zijn de volgende punten van belang:

  • De omvang en precieze plaats van de huidtumor.
  • Of er wel of niet sprake is van uitzaaiingen.
  • Uw lichamelijke conditie en/of leeftijd.

Uw behandelend arts maakt samen met een aantal andere specialisten die betrokken zijn bij de behandeling van melanomen tijdens het zogenaamde multidisciplinair overleg een behandelplan voor u en bespreekt dit met u.

Curatieve behandeling

Onder een curatieve behandeling verstaan we een behandeling die als doel heeft u helemaal te genezen van uw tumor. De voorkeursbehandeling van een melanoom is vrijwel altijd chirurgisch, zolang dit technisch ook mogelijk en verantwoord is. Na de eerste operatie (diagnostische excisie) volgt dus vrijwel altijd opnieuw een operatie, dit keer met een marge gezonde huid van 1 of 2 cm rondom het litteken van de eerste ingreep. Deze marge wordt bepaald door de eerdergenoemde Breslow-dikte van het melanoom; hoe dikker het melanoom, des te meer gezonde huid er extra weggenomen dient te worden. Deze tweede operatie heeft enerzijds als doel om de kans dat de kanker op dezelfde plaats terugkomt zo klein mogelijk te houden, anderzijds om de kans op uitzaaiingen te beperken.

Het melanoom is een tumor die kan uitzaaien naar de rest van het lichaam. Bij zeer dunne melanomen (stadium T1a) gebeurt dit vrijwel niet. Patiënten met een melanoom vanaf tumorstadium T1b krijgen de mogelijkheid van de poortwachtklierprocedure aangeboden. Dit is een onderzoek dat nagaat of er wel al kankercellen zijn uitgezaaid naar de lymfeklier die zich het dichtste bij de tumor bevindt. Indien deze lymfeklier tumorcellen bevat, bespreekt uw arts de mogelijkheden met u om een agressievere behandeling (vervolgoperatie of bestraling) / controleschema in te zetten dan wanneer deze klier ‘schoon’ is. Het doel hiervan is om de ziekte beter onder controle te houden. Voor bepaalde operaties, namelijk het verwijderen van lymfeklieren in de liesstreek, kan het nodig zijn dat u verwezen wordt naar de afdeling chirurgie van het Maxima Medisch Centrum (MMC) in Veldhoven. Op basis van gemaakte regionale afspraken verwijzen alle ziekenhuizen in de regio zuid-oost Brabant hun patienten voor deze operatie naar MMC, waardoor de chirurgen in het MMC veel ervaring hebben met deze operatie. Na de behandeling komt u weer terug bij uw behandelend arts in het Catharina Ziekenhuis.

In geval van uitzaaiingen elders in uw lichaam is het de vraag of deze nog middels een operatie verwijderd kunnen worden. Uw arts zal dit met u bespreken.

Palliatieve behandeling

Onder een palliatieve behandeling verstaan we een behandeling die u niet meer kan genezen, maar die wel uw leven kan verlengen en/of uw klachten kan verminderen. Genezing is niet meer mogelijk als er al in verschillende organen uitzaaiingen van het melanoom aanwezig zijn. De behandeling met medicijnen die volgt is dan met name gericht op verbetering van kwaliteit van leven en levensverlenging. Deze behandeling mag op dit moment in Nederland alleen in bepaalde ziekenhuizen worden uitgevoerd. Het Catharina Ziekenhuis behoort niet tot deze groep van ziekenhuizen. Als u voor deze behandeling in aanmerking komt, wordt u daarvoor doorverwezen naar de afdeling medische oncologie van het Maxima Medisch Centrum.

Ontwikkelingen

Onze specialisten werken mee aan landelijke richtlijnen en doen zelf ook onderzoek naar nieuwe behandelmethoden. Omdat het Catharina Ziekenhuis een opleidingsziekenhuis is, investeren wij veel in onderzoek gericht op onder andere beeldvorming, diagnostiek en veiligheid.

Huidkanker app

Eén van de grote studies die op de afdeling Dermatologie gedaan wordt is het baanbrekende onderzoek naar de huidkanker app van SkinVision. Uit tussentijdse cijfers van dermatologe en onderzoeker dr. Monique Thissen blijkt de app in 80 procent van de gevallen huidkanker te kunnen opsporen. Er was in de media ruim aandacht voor dit nieuws. Onder andere het Eindhovens Dagblad schreef er een artikel over. Lees het artikel hier:

Huidkanker-app scoort (Eindhovens Dagblad)

Gedreven door het leven

Bevlogenheid en gedrevenheid zit in het DNA van de medewerkers van het Catharina Ziekenhuis. Gedrevenheid om het beste uit onszelf te halen en onze patiënt elke keer opnieuw de best mogelijke zorg te geven. Want gezondheid, en daarmee het leven zelf, is ons belangrijkste goed. Catharina Ziekenhuis, Gedreven door het leven.

5000

Huidkankerbehandelingen per jaar

In het Huidkankercentrum van het Catharina Ziekenhuis worden jaarlijks zo'n 5000 mensen behandeld voor huidkanker

Deel deze pagina

Reacties op deze aandoening (3)

plaats reactie

Arna van de Sande

Bij mij werd jaren geleden ook huidkanker ontdekt, ik ging naar het ziekenhuis in de veronderstelling dat ik een eczeemplek had volgens de huisarts, waar ik al lang mee rondliep, en veel mee in de zon moest, wat achteraf helemaal niet mocht! In het Catharina Ziekenhuis zagen ze meteen dat het niet goed was, ik werd ook meteen goed behandeld door speciale lampen en een operatie! Ben daarna nog 5 jaar onder controle geweest, en toen werden er weer plekken in mijn gezicht gevonden, die werden behandeld door zalf, waardoor ik er verschrikkelijk uit kwam te zien! Maar na een paar weken waren de kwaadaardige cellen door de behandeling weg!

Mariet Kerbusch

Waardering

Een super aardig en lief team die je heel professioneel behandelen!

G. Adeler

Waardering

Heel veel aandacht en goede verzorging

Plaats ook uw reactie

Aanhef

Indien u bij ons bent behandeld, hoe waardeert u onze zorg?

Waardering