Endometriose

Gynaecologie

Bij endometriose zijn stukjes van het slijmvlies buiten de baarmoeder terechtgekomen. De specialisten van de afdeling Gynaecologie hebben veel ervaring in het behandelen van endometriose. Niet voor niets worden patiënten met endometriose door huisartsen en specialisten uit heel Zuid-Nederland doorverwezen naar het Catharina Ziekenhuis.

Wat is endometriose?

Elke maand opnieuw bouwen hormonen het slijmvlies in de baarmoeder op. De eierstokken maken deze hormonen aan. Juist voor de menstruatie worden minder hormonen aangemaakt. Het opgebouwde slijmvlies wordt dan afgestoten, dit is de menstruatie.

Bij endometriose komt het slijmvlies ook voor op plaatsen buiten de baarmoeder en in de spierwand van de baarmoeder (adenomyosis). Het baarmoederslijmvlies dat zich bij endometriose buiten de baarmoeder bevindt, reageert ook op de hormoonveranderingen. Hierdoor ontstaan kleine bloedingen in de buikholte. Dit bloed stroomt niet - zoals het menstruatiebloed - via de schede weg.

Endometriose kan bloedinkjes in de buikholte, pijnklachten en verklevingen veroorzaken. Ook kan endometriose er voor zorgen dat u moeilijker zwanger wordt.

De patiënten die ik de afgelopen jaren heb gesproken, maken mij duidelijk wat de impact van endometriose kan zijn. Dat inspireert mij om me in te zetten voor vrouwen met deze buikpijnklachten."

prof. dr. Dick Schoot Gynaecoloog

Klachten en symptomen bij endometriose

Endometriose kan vervelende klachten geven of een rol spelen bij verminderde vruchtbaarheid. Sommige vrouwen hebben bij uitgebreide endometriose nauwelijks of geen klachten, andere vrouwen hebben bij milde vormen van endometriose juist veel klachten, zoals pijn bij plassen of hevige menstruatie. Soms zijn er helemaal geen klachten en wordt endometriose bij toeval ontdekt.

De volgende klachten kunnen door endometriose worden veroorzaakt:

  • Pijn bij plassen;
  • Pijnlijke menstruaties;
  • Pijn bij seksueel contact;
  • Pijn bij de ontlasting;
  • Slijm/bloed bij de ontlasting;
  • Bloed bij plassen;
  • Obstipatie;
  • Buikpijn.

Sociale gevolgen van pijnklachten bij endometriose

De pijnklachten als gevolg van endometriose, zoals pijn bij plassen, hebben soms nare gevolgen. Soms is de pijn bij de menstruatie zo hevig dat u thuis moet blijven. Pijn bij de gemeenschap kan bijdragen aan relatieproblemen.

Verminderde vruchtbaarheid bij endometriose

Ernstige vormen van endometriose, waarbij chocolade-cysten en/of verklevingen aanwezig zijn, kunnen het zwanger worden bemoeilijken. Lichte vormen van endometriose hebben waarschijnlijk geen of weinig invloed op de vruchtbaarheid.

Endometriose kan een enorme invloed hebben op het sociale-, werk- en privéleven van jonge vrouwen. In het expertisecentrum endometriose van het Catharina Ziekenhuis hebben we veel ervaring met de behandeling van endometriose."

dr. Huib van Vliet Gynaecoloog

Expertisecentrum endometriose

Uw eerste afspraak bij het expertisecentrum endometriose van het Catharina Ziekenhuis vindt plaats bij één van de drie drie gynaecologen. Na dit intake gesprek worden eventueel afspraken gemaakt met de chirurg en/of uroloog. De gynaecologen kunnen bovendien de hulp in schakelen voor medisch maatschappelijke en psychologische ondersteuning.

Wetenschappelijk onderzoek naar endometriose

De specialisten van de afdeling Gynaecologie van het Catharina Ziekenhuis doen veel onderzoek naar nieuwe technieken om endometriose te behandelen. Wetenschappelijk onderzoek vindt plaats in het kader van Nederlandse consortium studies.

Ook werken de gynaecologen nauw samen met het Maastrichts Universair medisch Centrum in het kader van 'Onderzoek naar de kwaliteit van leven van vrouwen met endometriose'.

Onderzoek naar vruchtbaarheidsproblemen vindt plaats in samenwerking met de afdeling Gynaecologie van het Universitair Ziekenhuis in Gent (België).

Kim van Doesburg uit Tiel

De enige mogelijkheid om mijn endometriose te behandelen was operatief. Ik kon niet meer leven met de pijn en wilde graag zwanger worden, ik heb er dus niet lang over na hoeven denken. De operatie is ontzettend meegevallen. Het was niet leuk, maar in het Catharina Ziekenhuis zou ik het zo weer doen.”

Kim van Doesburg uit Tiel werd in 2015 geopereerd in het Catharina Ziekenhuis.

Belangrijke verwijsfunctie bij endometriose

Het Catharina Ziekenhuis heeft zich de afgelopen tien jaar in Zuid-Nederland ontwikkeld tot een expertisecentrum op het gebied van endometriose. De verschillende specialisten en disciplines werken nauw met elkaar samen en dat levert meerwaarde op voor onze patiënten. Niet voor niets worden patiënten uit heel Zuid-Nederland door specialisten van andere ziekenhuizen voor een second opinion doorverwezen naar het Catharina Ziekenhuis.

Onderzoeken bij endometriose

Om bij endometriose juiste diagnose te stellen, worden in het Catharina Ziekenhuis één of meerdere onderzoeken uitgevoerd:

Behandelmogelijkheden bij endometriose

Endometriose kan in het Catharina Ziekenhuis behandeld worden met medicijnen, een operatie of een combinatie van beide. De behandeling van endometriose is afhankelijk van de ernst van de pijnklachten, de risico’s en bedreiging van bestaande organen (darm, urineleiders en blaas) en de kinderwens. 

Behandeling als u pijnklachten heeft door endometriose

Als u door de endometriose pijnklachten heeft, krijgt u medicijnen of worden de endometrioseplekjes tijdens een kijkoperatie weggebrand. Als chocolade-cysten de pijnklachten veroorzaken, kan een grotere operatie nodig zijn.

Medicijnen waardoor u tijdelijk in de overgang komt, worden pas geadviseerd als andere medicijnen onvoldoende helpen. Operatieve behandelingen in verband met pijnklachten zijn meestal pas zinvol als medicijnen onvoldoende helpen.

In het Catharina Ziekenhuis hebben we veel ervaring met IVF. Daardoor kunnen we vrouwen met een kinderwens de perfecte combinatie bieden bij het behandelen van endometriose."

mw. dr. Minouche van Rumste Gynaecoloog

Behandeling als u problemen heeft met zwanger worden

Als u door endometriose problemen heeft bij zwanger worden, zijn er in het Catharina Ziekenhuis verschillende behandelingen mogelijk. Bij milde vormen wordt over het algemeen geen operatieve behandeling verricht. Bij ernstigere vormen kunnen per kijkoperatie kleine stukje endometriose worden weggebrand. Wanneer er verklevingen of chocolade-cysten zijn is soms uitgebreidere operatie nodig.

Vruchtbaarheidsproblemen kunnen worden behandeld in het IVF-centrum van het Catharina Ziekenhuis.

Pijnstillers bij endometriose

Als pijnlijke menstruaties op de voorgrond staan helpen prostaglandine-synthetase-remmers meestal goed om de menstruatiepijn te verminderen.

Hormonen bij endometriose

Behandelingen met hormonen (zoals de pil of progestativa) hebben als doel zwangerschap of overgang na te bootsen. Hormonen onderdrukken lichte vormen van endometriose (zoals kleine plekjes op het buikslijmvlies) meestal goed. Ze verdwijnen soms zelfs door de behandeling.

Orale anticonceptiva (de pil) bij endometriose

Veel vrouwen weten uit ervaring dat de menstruatie minder hevig en minder pijnlijk is tijdens gebruik van de pil. Ook bij endometriose is dit het geval. Vaak wordt bij endometriose geadviseerd de pil continu door te slikken, dus geen stopweek in te bouwen.

Progesteronpreparaten bij endometriose

Het dagelijks slikken van tabletten die het hormoon progesteron bevatten zorgt ervoor dat er geen eisprong optreedt en daarmee geen menstruatie. Het lukt niet altijd om de menstruaties weg te laten blijven; soms treedt tussentijds bloedverlies op.

GnRH-agonisten bij endometriose

Deze medicijnen bootsen de situatie na de overgang na. Doordat weinig vrouwelijke geslachtshormonen worden aangemaakt, wordt er geen baarmoederslijmvlies meer opgebouwd en afgestoten. De menstruaties verdwijnen en endometrioseplekjes verschrompelen.

Operatieve behandelingen om endometriose te behandelen

  • Laparoscopie (kijkoperatie): Bij een laparoscopische operatie kunnen endometriose-plekjes kunnen worden weggebrand of met een laserstraal worden verwijderd. Ook kunnen endometriose-cysten, gedeeltelijke of hele eierstokken en ook verklevingen verwijderd worden.

  • Laparotomie (buikoperatie via snede in de buikwand): Een laparotomie vindt plaats via een snede in de buikwand. Tijdens de operatie probeert de gynaecoloog de endometriose en eventuele verklevingen zoveel mogelijk te verwijderen. Bij een laparotomie moet u langer in het ziekenhuis blijven dan bij een laparoscopie.

  • Verwijderen van de eierstokken en/of de baarmoeder: Als ernstige pijnklachten na een hormonale en/of operatieve behandeling blijven bestaan, biedt een operatie om beide eierstokken te verwijderen soms uitkomst. U kunt bespreken of het dan ook zinvol is om de baarmoeder te verwijderen.

  • Verwijderen van endometriose uit de wand tussen de schede en de darm: Soms bevindt de endometriose zich in de achterwand van de schede. Deze achterwand ligt zeer dicht tegen de voorkant van de endeldarm (einddarm) aan. Operaties in dit gebied zijn technisch zeer lastig. Soms is het nodig daarbij een deel van de endeldarm te verwijderen.

Endometriose en vruchtbaarheid

Tijdens een kijkoperatie in verband met kinderwens worden nogal eens kleine endometrioseplekjes op het buikvlies gezien. Deze hebben mogelijk weinig betekenis voor de vruchtbaarheid. Tijdens de kijkoperatie kunnen kleine plekjes behandeld worden.

Bij chocolade-cysten of verklevingen kan een behandeling voorgesteld worden, zoals een laparoscopische (kijkbuis) of grotere operatie. Soms bespreekt de gynaecoloog nog een aanvullende behandeling met hormonen. De kans op zwangerschap en het behandeladvies worden niet alleen bepaald door de ernst van de endometriose. Ook andere factoren zoals de periode dat u al zwanger probeert te worden, uw leeftijd en houding ten opzichte van vruchtbaarheidsbevorderende operaties spelen hierbij een rol.

Nuttige websites over endometriose

Bekijk voor meer informatie over endometriose deze websites:

Deel deze pagina