Thoracic Outlet Syndroom (TOS)

Catharina Hart- en Vaatcentrum
Bekijk de video

In het Catharina Ziekenhuis wordt de aandoening Thoracic Outlet Syndroom (TOS) gediagnosticeerd en behandeld in het TOS expertisecentrum. Hier is een multidisciplinair team actief dat zich specifiek bezighoudt met TOS-problematiek. Het TOS expertisecentrum is het enige centrum in Nederland met een specifiek zorgpad voor de behandeling van TOS.

Wat is het thoracic outlet syndroom?

Het thoracic outlet syndroom (TOS), ook wel het schoudergordelsyndroom genoemd, is een verzamelnaam voor aandoeningen die veroorzaakt worden door het bekneld raken van de vaatzenuwbundel in het schoudergebied. Deze vaatzenuwbundel bestaat uit de arteria (slagader) en vena (ader) subclavia en de plexus brachialis (zenuwknoop). Als gevolg van het bekneld raken van deze vaatzenuwbundel ontstaan pijnklachten in de nek-, schouder- en armregio die voornamelijk opkomen bij het heffen van de arm.

Verschillende subtypen TOS

Verschillende klachten kunnen optreden bij mensen met een TOS. Dit komt doordat  verschillende soorten (subtypen) TOS bestaan:

  • Een neurogene variant (NTOS): Bij deze variant kunt u bijvoorbeeld last hebben van een tintelend gevoel in de arm, krachtsverlies in de arm of een doof en/of een vermoeid gevoel in de arm.
  • Een veneuze variant (VTOS): Klachten die bij deze variant voorkomen zijn onder andere zwelling, stuwing, blauw/paarsverkleuring, toegenomen venetekening en een zwaar gevoel.
  • Een arteriële variant (ATOS): Deze variant kan zorgen voor een vermoeid en zwaar gevoel in de arm, een koud gevoel in de arm, bleke of gevlekte vingers en/of spierkrampen. Ook bij deze vorm kunnen de klachten ontstaan of toenemen bij het heffen of gebruiken van de arm.

In 95% van de gevallen is de primaire oorzaak van neurogene aard (NTOS), in 4% VTOS en in 1% ATOS. Combinaties van deze drie subtypen zijn ook mogelijk.

Daisy Stienen uit Eindhoven

Ik had veel last van pijn in mijn armen, die kon ik bijna niet meer optillen. Ook mijn werk als kapster kon ik niet meer doen. Dankzij de operatie van dr. Teijink is de pijn bijna helemaal weg. Ik ben ontzettend blij dat ik deze operatie heb gehad."

Daisy Stienen uit Eindhoven werd in november 2015 door de vaatchirurgen van het Catharina Ziekenhuis behandeld met een ribresectie

Oorzaak van het thoracic outlet syndroom

Het thoracic outlet syndroom (TOS) wordt veroorzaakt door anatomische structuren die ervoor zorgen dat de vaatzenuwbundel in het schoudergebied bekneld raakt. De ruimte waar deze beknelling plaatsvindt, wordt de thoracic outlet genoemd. De thoracic outlet is een smalle ruimte waar de vaatzenuwbundel doorheen loopt. Deze ruimte wordt begrensd door het sternum (borstbeen), de eerste rib, de eerste thoracale (borst-) wervel en de clavicula (het sleutelbeen).

Aan deze botstructuren hechten verschillende spieren en ligamenten (banden van bindweefsel) die, naast de genoemde botstructuren, de oorzaak kunnen vormen van de beknelling van de vaatzenuwbundel.

Bij mensen met TOS wordt, bij het heffen van de arm, deze ruimte smaller waardoor de vaatzenuwbundel bekneld raakt. De oorzaak hiervan is vaak een gevolg van irritatie die ontstaat door herhaaldelijke bewegingen met de arm, een doorgemaakt trauma of een grote toename van spiermassa. Dit komt vooral voor bij bepaalde beroepen (kapsters, schilders), mensen die veel sporten en mensen die in het verleden een auto-ongeluk of harde val hebben doorgemaakt.

De combinatie van aangeboren afwijkende anatomie met daarbij een trauma in het verleden kan bij ongeveer de helft van de TOS-patiënten als oorzaak voor het ontstaan van TOS worden aangewezen. Sommige experts menen dat iedere patiënt met een TOS ooit een trauma van de nek of schoudergordel heeft doorgemaakt, ook als patiënten zich dat niet kunnen herinneren.

TOS expertisecentrum

Voor alle vormen van TOS, wordt in het Catharina Ziekenhuis gewerkt met een multidisciplinair team in het TOS expertisecentrum. In dit TOS expertisecentrum zijn de afgelopen jaren veel mensen, met soms al jaren bestaande klachten, naar tevredenheid geholpen.

Het TOS expertisecentrum van het Catharina Ziekenhuis is het enige centrum in Nederland met een efficiënt uitgestippeld zorgpad voor de behandeling van TOS. Een zorgpad geeft helderheid over de te doorlopen stappen in het zorgproces; het geeft precies aan welk traject een patiënt doorloopt en wie (welke zorgverlener) op welk moment  acties onderneemt.

Verpleegkundig Specialist Thoracic Outlet Syndroom

Binnen het TOS expertisecentrum werkt een verpleegkundig specialist TOS. Een verpleegkundig specialist is een master-opgeleide verpleegkundige, die bepaalde handelingen van een arts mag overnemen. Hierbij kunt u denken aan het uitvoeren van een consult, diagnosticeren, het uitvoeren van lichamelijk onderzoek, indiceren van bepaalde handelingen en het geven van voorlichting met betrekking tot de diagnose. Hierdoor is de verpleegkundig specialist in staat om verpleegkundige en medische zorg te combineren. De coördinatie van het zorgpad en eerste intake van patiënten gebeurt door de verpleegkundig specialist.

Lisa Beerepoot

Ik ben in februari 2014 gevallen tijdens een voetbalwedstrijd en daarbij stond één van de spelers op mijn hand. Ik had van tevoren nooit bedacht dat dit zoveel ellende zou geven."

Lisa Beerepoot werd in juli 2016 door de vaatchirurgen van het Catharina Ziekenhuis behandeld met een ribresectielees het verhaal

Het TOS-team van het Catharina Ziekenhuis

Het TOS-team van het Catharina Ziekenhuis bestaat uit twee vaatchirurgen, een neuroloog, een orthopeed, een anesthesist-pijngeneeskundige, een radioloog, een verpleegkundig specialist en fysiotherapeuten met expertise op het gebied van TOS. In het team werken zij samen om andere oorzaken voor de  klachten uit te sluiten en zo de diagnose TOS betrouwbaar te kunnen stellen.

Alle patiënten die door ons worden gezien, worden besproken in een multidisciplinair overleg (MDO) waarbij alle specialisten van het TOS-team aanwezig zijn. In dit overleg maken de specialisten samen een voorstel voor het vervolg van de diagnostiek of behandeling. In samenspraak met de patiënt wordt vervolgens besloten wat het verdere traject zal zijn.

De geschiedenis van TOS

De geschiedenis van TOS als medische diagnose begint in 1861, als op een regenachtige lentedag de 26 jarige Charlotte D. wordt opgenomen in het St. Bartholomew’s ziekenhuis in Londen met een pijnlijke, dove, koude linker arm.

Vragen/meer informatie

Heeft u na het lezen van bovenstaande informatie nog vragen over het ontstaan, de diagnose en/of de behandeling van TOS? Stuur dan een e-mail naar TOSexpert@catharinaziekenhuis.nl

Deel deze pagina

Reacties op deze aandoening (1)

Tim Rentzing

Waardering

Hallo, Ik ben Tim Rentzing 33 jaar en voormalig wedstrijd Judoka van "Stichting Top Judo Nijmegen". Vier jaar geleden kreeg ik tijdens een training te maken met een behoorlijke nek blessure (die tot voor de operatie nooit helemaal weg is gegaan). Afgelopen juni (inmiddels gestopt met judo) was ik bij onze nieuwbouw woning al enkele maanden intensief aan het klussen en na het plaatsen van schuttingspalen kreeg ik binnen 1 week na de werkzaamheden last van allemaal opgezette aderen bij mijn borst en schouder en werd mijn linker arm geleidelijk aan dikker. Als gevolg ben ik in juli vanuit het "CWZ Nijmegen" met een trombose arm doorverwezen naar het "Catherina Ziekenhuis" te Eindhoven. Hier aangekomen had ik een gesprek met prof. dr. Joep Teijink, hij vertelde in een kort en duidelijk verhaal over mijn V-TOS aandoening. Ik moest eerst een trombolyse ondergaan en daarna zou hij een 1ste ribresectie uitvoeren om mijn ader meer ruimte te geven. Ik ben binnen 4 dagen behandeld: di 4 & wo 5 juli trombolyse (gedotterd), ma 10 juli eerste ribresectie en di middag 11 juli mocht ik weer naar huis. Dr. Teijink heeft tijdens mijn operatie de spier niet hoeven doorsnijden om bij de 1ste rib te komen en mede hierdoor had ik vermoedelijk een sneller herstel en nauwelijks pijnklachten. Eind augustus 2017 bleek uit het duplexonderzoek dat ik weer helemaal genezen was en heb inmiddels ook geen enkele klacht meer. Ik ben dr. Teijink en zijn team voor altijd dankbaar! Met vriendelijke Groet, Tim Rentzing

Plaats ook uw reactie

Aanhef

Indien u bij ons bent behandeld, hoe waardeert u onze zorg?

Waardering